Wojciech Korfanty - polityk i człowiek
strona przygotowana specjalnie na konkurs Muzeum Historii Katowic o Wojciechu Korfantym

menu

    O stronie i autorze »
    Biografia »
    Referat »
    Wywiad z
    Feliksem Korfantym »

    Kalendarium życia »
    Drzewo genealogiczne     Rodziny Korfantych »
    Bibliografia »
    Pamiątkowe miejsca »
    Pomnik »
    Odznaczenia »
    Teksty źródłowe »
    Słownik gwary
    śląskiej »

    Galeria zdjęć »
    Linki »



Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie strony lub jej
części bez zgody właściciela jest zabronione!

Copyright by Bartosz Chmura 2003
Biografia Wojciecha Korfantego

        Wojciech Korfanty urodził się w 1873 roku w Sadzawce (obecnie Siemianowice Śląskie) w rodzinie górniczej. Był politykiem, publicystą, a zarazem obrońcą polskości Górnego Śląska. W działalności politycznej występował przeciwko germanizacyjnym posunięciom władz i partii Centrum. Zgodnie z podstawami programowymi Narodowej Demokracji głosił hasła nierozerwalnej łączności Górnoślązaków z narodem polskim, domagał się równouprawnienia narodowego Polaków. Wyraźnie deklarował się jako przeciwnik socjalizmu, opowiadając się jednocześnie za poprawą warunków materialnych robotników oraz demokratyzacją państwa pruskiego. W 1901 r. objął redakcję "Górnoślązaka" w Katowicach. W latach 1903-1912 i w 1918 był posłem w Reichstagu oraz pruskim Landtagu (1903-1918). 25 października 1918 r. wystąpił w Reichstgu z głośnym żądaniem przyłączenia do państwa polskiego wszystkich ziem polskich zabranych po zaborze pruskim (Prusy Królewskie, Gdańsk, Wielkopolska, część Prus Książęcych oraz Śląsk Górny i Średni). Po pierwszej wojnie światowej wszedł między innymi w skład Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej w Poznaniu. W styczniu 1920 został mianowany przez rząd polski komisarzem plebiscytowym na Górnym Śląsku, kierował całością przygotowań organizacyjnych, propagandowych i politycznych. Był przeciwnikiem polityki faktów dokonanych i rozstrzygnięć zbrojnych, przez co sprawując funkcję faktycznego dyktatora trzeciego powstania śląskiego, po pierwszych sukcesach militarnych dał rozkaz wstrzymania działań zbrojnych i czekania na decyzję mocarstw Ententy. W latach 1922-1930 poseł na Sejm związany z Chrześcijańską Demokracją (ChD). Od października do grudnia 1923 r. był wicepremierem w rządzie Wincentego Witosa i jego doradcą z ramienia ChD. Od 1924 r. został wydawcą dzienników "Rzeczpospolita" i "Polonia". Był zdecydowanym przeciwnikiem Józefa Piłsudskiego. Po zwycięstwie sanacji stał się obiektem ataków z jej strony. W 1930 został aresztowany i wraz z posłami Centrolewicy osadzony w twierdzy brzekiej. Od kwietnia 1935 był na emigracji w Czechosłowacji. W 1936 wraz z Ignacym Paderewskim, Józefem Hallerem i Wincentym Witosem brał udział w rozmowach politycznych tzw. "Frontu Morges". Jeden z organizatorów i pierwszy prezes Stronnictwa Pracy, powstałego w 1937 r. w wyniku połączenia Chadecji i Narodowej Partii Robotniczej. Po aneksji przez Niemcy wyjechał z Czechosłowacji do Francji, lecz w obliczu groźby wybuchu wojny potajemnie wrócił do kraju. Został tam aresztowany na podstawie sankcji prokuratorskiej w kwietniu 1939 r.. Po trzech miesiącach został zwolniony z powodu ciężkiej choroby, poczym wkrótce zmarł (17 VIII 1939). Jego pogrzeb, który odbył się w Katowicach 20 sierpnia 1939 przekształcił się w wielką manifestację patriotyczną. Jego zwłoki spoczywają na cmentarzu w Katowicach przy ulicy Francuskiej, zwanym "Śląskimi Powązkami". Uczniowie naszej szkoły opiekują się grobem Wojciecha Korfantego, na "Śląskich Powązkach". Kilka razy w roku sprzątają go, świecą znicze i kładą kwiaty. Sam osobiście biorę też w tym udział. Patrona mamy blisko i wydaje się, że jest to ważne dla naszej całej społeczności.

Przypisy:

Reichstag - pochodząca z wyborów powszechnych izba parlamentu Rzeszy Niemieckiej w latach 1871-1945.

Landtag - dwuizbowe sejmy krajowe państw (w tym przypadku są to Prusy) wchodzących w skład Związku Niemieckiego, następnie Rzeszy. W 1933 podporządkowane Reichstagowi, a w 1934 r. zniesione;

Front Morges - było to polityczne porozumienie działaczy centrowych zawarte w latach 1936-38. Zainicjowane przez generała Władysława Sikorskiego i Ignacego Paderewskiego z udziałem Wojciecha Korfantego, Wincentego Witosa i Józefa Hallera w szwajcarskiej siedzibie Ignacego Paderewskiego w Morges - stąd nazwa. Celem Frontu Morges było skonsolidowanie opozycji przeciw tendencjom autorytarnym i polityce zagranicznej sanacji Józefa Piłsudskiego.

Ignacy Jan Paderewski - żył od 1860 do 1941r. Był pianistą, kompozytorem, politykiem oraz działaczem społecznym. Brał udział w tworzeniu Frontu Morges. Zmarł w USA, prochy sprowadzono w 1992 do Polski.

Józef Haller - żył w latach 1873-1960. Był generałem i politykiem. 15 i 16 lutego 1918 z drugą Brygadą Legionów Polskich przebił się przez front austryjacko-rosyjski pod Rarańczą i połączył z drugim Korpusem Pol. (Korpusy Pol. w Rosji). Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej w latach 1919-21.

Wincenty Witos - żył od 1875 do 1945. Był politykiem, działaczem ruchu ludowego, prezesem Zarządu Głównego Polskiego Stronnictwa Ludowego "Piast". Był także prezesem Naczelnego komitetu Wykonawczego Stronnictwa Ludowego w latach 1935-39 oraz prezesem Polskiego Stronnictwa Ludowego w 1945. Był także trzykrotnym premierem II Rzeczypospolitej.


Źródła:
- "Wojciech Korfanty" Mieczysław Tobiasz
- lekcje edukacji regionalnej
- Multimedialna Nowa Encyklopedia Powszechna PWN 2000

: w górę :