O stronie i autorze »
Biografia »
Referat »
Wywiad z
Feliksem Korfantym »
Kalendarium życia »
Drzewo genealogiczne
Rodziny Korfantych »
Bibliografia »
Pamiątkowe miejsca »
Pomnik »
Odznaczenia »
Teksty źródłowe »
Słownik gwary
śląskiej »
Galeria zdjęć »
Linki »
Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie strony lub jej
części bez zgody
właściciela jest zabronione!
Copyright by Bartosz Chmura 2003
|
|
|
Słownik gwary śląskiej
Wojciech Korfanty był erudytą, znał bardzo dobrze język
polski, niemiecki, czeski, francuski, a także gwarę śląską. Być może
używał słów, które podaję w poniższym słowniku.
A B C
Ć D E
F G H
I J K
L Ł M
N O P
R S Ś
T U W
Y Z Ź
Ż
Obecnie w słowniku jest około 899 słów
litera: A
|
abcybilder - naklejka
achtelka, achtla - butelka wódki, likieru, 1/8 litra
achtlik - 1/8 litra
afa - małpa, małpica
ajmer, ajmro - wiadro
aksle - ramiączka
akuratny - dokładny, pedantyczny
ale zech sie nażar - ale się najadłem
Altreich - Sosnowiec
ała - skaleczenie, głupek
ała, mosz ała - masz fiola
angryst, angrys - agrest
ankrować - kotwiczyć, zabezpieczyć budynek przed szkodami górniczymi
ancug - ubranie męskie, garnitur
|
|
Antónik, Antóniczek - św. Antoni, figura św. Antoniego
antryj - przedpokój
ańbryna - zasmażanka
ańfart - wjazd na podwórze, brama przejazdowa
ańtop, ańtopf - jedno danie, gęsta zupa
apluzyna, apluzina, apfelzina - pomarańcza
aport, aptryt, apryt - ubikacja, ustęp
aszynbecher, aszynbejcher - popielniczka
ausgust, auzgus - zlew
Auszwic - Oświęcim
auto, autok - samochód
|
: w górę :
|
litera: B
|
baba - kobieta, żona
babeczka, babecka - pieszczotliwie do/o żonie
babówka, babowka - babka drożdżowa
badytuch - ręcznik kąpielowy
bager, bagier - koparka
badki - slipki
baja, idymy na baja - idziemy na wagary
bajs - kawałek
bajlaga - plasterek sera lub wędliny
bajtel - chłopak, dzieciak, synek
bajtlik - portfel
bajzel - nieporządek, bałagan
bala - piłka
bałmońcić - mieszać się, bredzić
bamber - chłop, gospodarz
bana - kolej, pociąg
bandzyjga, bandzejga - piła taśmowa
banhof - dworzec kolejowy
banka - tramwaj
bańtować, bajntować - larmować, hałasować
barbóra - ciężki młot
barón - baran
bas, basisko - brzuch, brzuszysko
beblok - ktoś kto marudzi
bechnóńc - upaść
beczeć - płakać
bele - byle
belóncać sie - mieszać, kiwać się
bery - kawaly, dowcipy
betlować - żebrać, prosić o wsparcie
betlyjka - szopka betlejemska
bezma, bezmała - podobno, ponoć
bezto, beztóż - dlatego
bigel, bigiel - wieszak na ubrania
biglować - prasować
biksa - puszka metalowa
bina - scena
binda - bandaż
binder, bindla - krawat
bistenhalter, biustenhalter - stanik
bizygón - trzpiot, wiercipięta
blachowy, blaszanny - blaszany
blakać - szczekać
blandera - ognisko
|
|
blank - całkiem
blaszok - płaska bańka
blynda - reflektor w samochodzie
blyndować - świecić w oczy
błozna robić z kogo - kpić z kogo
bodej! - niemożliwe!
bojtlik - portmonetka
boliłoczka - jaskry
bolok, bolołk - strup, strupek
borajstwo - biedactwo
boroczek - nieborak, biedactwo
borok - nieborak
borsztajn - krawężnik
bóg: ani za boga - za nic w świecie
bónclok - garnek wypalany z gliny
bóntek - rozporek
brandówa - ognisko
brant, brand - zakażenie, ropna infekcja
brataniec - kuzyn, brat cioteczny
bratruła - piekarnik
brecha - łom
briftasza - portfel na dokumenty
briftryger - listonosz
brówek - prosiak, wieprzek
bruch - przepuklina
brus - kamień do ostrzenia noży i narzędzi
bryle, brele - okulary
buc - ktoś kto jest marudny
buda - kram odpustowy
butel - hałas
butlować - hałasować
byamter, beamter - urzędnik
być ap, (ł)ostać ap - być wykończonym
być do kupy - być razem
być kómuś niy w nos - być nie po czejejś myśli
być niysama - spodziewac się dziecka
bydle, bydly - wołowina
byfyj, bifij - kredens kuchenny
byrka, brzizka, brzózka - brzoza, brzózka
byrkać sie - buntować się
byglajter - pomocnik w pracy
byrna, berna - żarówka
byzuch - odwiedziny, wizyta
|
: w górę :
|
litera: C
|
canpasta - pasta do zębów
cechować - znaczyć
cechownia - duże pomieszczenie w kopalni (sala), gdzie odbywały się zebrania, narady, również Msze święte z okazji Barbórki
cegłówka - cegła
cera, cora - córka
cesta - droga, ulica
cetnor, cetnorł - 50 kg
chabić - zagarnąć, przywłaszczyć
chachar - łobuz, urwis, chiligan
chamster - chomik
charboł - stary, zniszczony but
charlok, cherlok - ten, kto kaszle
chasiok - śmietnik
chlastać - bić, uderzać lub jeść łapczywie
chop, chłop - mąż
chowcie sie - forma pożegnania
chrobok, chrobołk, robok - robak, owad
chrostok - ropucha
chuderloczek, chucherko - ktoś godny politowania
chto? - kto?
chwańć, chwant - strzęp lub łobuz
chybło - zabrakło
chycić się - zapalić się lub przepalić się
ciaciany - ładny, miły
ciapaczka - plucha
ciaplyta, ciapraka - błoto
ciela - cielę, cieląta
cigarety - papierosy
cimpel - wróbel
|
|
ciorać sie - brudzić się (w błocie)
ciotka - ciocia
ciupać - rąbać (np. drzewo)
cliwość - tęsknota
coby - żeby, aby
colsztok - metr składany
cufal - traf, przypadek, zbieg okoliczności
cug - pociąg
cukerki - cukierki
cumel, cumelek - cmoczek
cwek - pinezka
cyckać - ssać
cycenhalter - biustonosz, stanik
cygana - kłamczucha
cyganić - kłamać, oszukiwać
cygar, cigar - cygaro
cygareta, cigareta - papieros
cynglić - dzwonić
cyszka - poszwa
czakać - czekać
czamu, czymu - dlaczego, czemu
czechmón, czechman - zły człowiek, diabeł, czart
czelodka, czelołdka, czeludka - grupa znajomych przyjaciół lub dzieci
czempieć, czympieć - kucać
czeski, ceski - drobny pieniądz, 10 gr
cześnia - czereśnia
czopkorz, czołpkorz, czopnik, czołpnik - ten kto szyje czapki
czorny, corny - czarny lub brudny
czuch - węchczuchnóńć - cuchnąć, śmierdzieć
czorny - brudny
czynsty, czynsto - często, częsty
|
: w górę :
|
litera: Ć
|
ćma - ciemno, ciemności, zmierzch, zmrok
ćmawy - przyciemniony
ćmok - niedorajda, ciamajda
|
|
ćwiercina - 1/4 całości
ćwiertka - ćwiertka, 1/4 czegoś
ćwikła, ćwikla - buraki pastewne i czerwone
|
: w górę :
|
litera: D
|
dać kómu pokój - pozostawić kogoś w spokoju
dar, darek - podarunek
darymnie - niepotrzebie
dekiel, dekel, dechlik - przykrywka
dicht - szczelnie dokładnie
dichtung - uszczelnienie, uszczelka
dings, dinks - narzędzie, urządzenie
dinta - atrament
do kupy - razem, wspólnie
dociepać - dorzucić
dorada - porada
doskubek - zakończenie skubania pierza połączone z poczęstunkiem
dostać blóba - zastać uderzozym przez kogoś
dostać gości - mieć gości
dować, dałwać - dawać
drach - latawiec lub łobuz
dran - kolej na kogoś, na coś
drap, drab, drabko, drapa - szybko
dreszka, drela - siewnik
drobnioki - drobne pieniądze lub drobne ziemniaki
drogsze - droższy
druk - siła, moc
druknepfy, druknopfy - zatrzaski
|
|
drzik - narwaniec, urwis
drzizga - drzaga
dubać, dłubać - robić coś
dugać - szturchać, potrącać
dudlać - pić
dupek - walet w kartach
durch, durś - ciągle, stale
dusic sie - kaszleć
dwiesta, dwasta> - dwieście
dych - oddech
dycki, dycky - stale, zawsze
dyć, dy - przecież
dymfer - duży garnek, baniak
dynga (dęga) - tęcza
dynko - pokrywa, przykrywka
dzbónek - dzbanek
dziady - jeżyny
działać - robić masło
dziczyć sie - dziczeć, być dziwakiem
dziołcha - dziewczyna
dziołszka - zdrobnienie od dziołcha
dziwać się, dziwować sie - dziwić się
dziynnie - codziennie
dziywa - dorastająca panna (już nie dziecko)
dźwiyrka - małe drzwi
dźwiyrze, dźwyrze, dźwyrza - drzwi
|
: w górę :
|
litera: E
|
echt - wyraźnie, wyraziście
elefan - słoń
elegancki - dobry, smaczny, ciekawy
elektryka - światło elektryczne
|
|
eliby, jeliby - gdyby, jeśliby
epny - ogromny
erb, erby - spadek po kimś
eszcze - jeszcze
|
: w górę :
|
litera: F
|
fach - zawód lub pułka
fajer - święto, uroczystość
fajerka - przyjęcie, uczta
fajla - pilnik do metalu
fajrant - koniec dnia roboczego
fakla - pochodnia
familok - dawniej dom wielorodzinny
fana - flaga, sztandar, chrągiew
fanzolić - mówić bez sensu
fara - probostwo, plebania
farbiczkowy - kolor chabrowy
farorz, farołz - proboszcz
fas! - bierz! ugryź! (do psa)
fater - ojciec
fazan - bażant
fecht - żebranina
fedra - sprężyna
fedrować - wydobywać (kopać) węgiel
feler - wada
feryje - wakacje, ferie
fet - tłuszcz, smalec
fifrać - brudzić
fijołki - bratki lub fiołki
flaszynpucer - szczotka do mycia butelek
flek - plama
flyja - niechlujna kobieta
fojercojg - zapalniczka
|
|
fojerman, fojermón - strażak
fojerwera - straż pożarna
folować - ładować
forant - zapasy
forchang, forhang - zasłona w oknie lub w drzwiach
forsiany - zamażony
fortuch, fortuszek - fartuch
fóns, fónsiska - wąs, wąsy
frechowny - bezczelny
frelka, frela - dziewczyna, panna
fróp, frup, fruplik - korek
fto - kto
fuczeć - dyszeć
fulać - pleść głupstwa
fuła, fafuła - gęsta potrawa sporządzona z kaszy, podawana trzodzie chlewnej
funt - 0,5 kg
furgać - fruwać, latać w powietrzu
fusekla, fesekle - skarpetka, skarpety
futer - karma, pokarm dla zwierząt
fuzbal - piłka nożna (gra), piłka do futbola
fyrlać - mieszać
fyrtać - kręcić się
fyrtok - wiatrak lub maszyna do kopania kartofli
|
: w górę :
|
litera: G
|
gadzina - zwierzęta domowe, drób
galasie - kalosze
galert,galet - galeretka mięsna
galan - narzeczony
galanty - dobry, świetny, przydatny
galotki - spodeńki
galotki - krótkie spodenki
gamba - twarz, gęba
gambować - pyskwać
gansty, gynsty - gęsty
gańba - wstyd, hańba
gańbić się - wstydzić się
gardinsztanga - karnisz
gdowa, gdowiec - wdowa, wdowiec
geltag - wypłata pensji w pracy
gepek - bagażnik
gąszczy - gęstwina
geburstag - urodziny
geldtaszka - portmonetka
gelynder - poręcz
gerglas - rurka fermentacyjna
gerować - fermentować
geszynk - podarunek, prezent
gibki - szybki
gibzdeka - sufit
giczoł - kość
gilgacki - łaskotki
giglać - łaskotać
giskana - polewaczka
gitra - kraty
glaca - łysina
glacok - ktoś łysy
glajzy - szyny
glancować - pucować
|
|
glaska - szklanka
glizda - glista
gluty - śpiki z nosa
gładki - śliski
głosić, głojsić - ogłaszać
gniady - ogorzały, opalony
gnojek, gnojołk - gnojownik
gnyk - kark
Gorol, Gorolka, Gorole - nie-Ślązak
gorzoła, gorzałka - wódka
gospodarka - gospodarstwo
gościna - odwiedziny
gowiednik - zwierzę
góndla - karuzela
góry - dawniej kopalnie
grabka - grabarz
gracki - narzędzie ogrodnicze
grincojg - zielenina, jarzyny
grof - dawniej hrabia
grónt - osad na dnie, fusy z kaw7
gruba - kopalnia
grubelok - człowiek ordynarny
gruchać - trzaskać
gruchnóńć - upaść
gryf, grif - uchwyt
gulik - studzienka ściekowa
gumin - guma
guminiok - wóż na gomowych kołach
gupek, głupek - głupiec
gus - żeliwo
gyzyk - kamyk
gybis, gibis - sztuczna szczęka
gymnał - dokładnie, tak samo, całkiem, zupełnie
gzuć - szybko biec lub szybko jechać
|
: w górę :
|
litera: H
|
habić - przywłaszczać, zagarniać
hacka - duża chusta wełniana, służąca dawniej do noszenia dzieci
haja - kłótnia, awantura
hajcer - pałacz w kotłowni
hajer - górnik strzałowy
hajok - człowiek lubiący się bić
hakać - kopać
halać - głaskać, pieścić
halba - 0.5 l wódki
hamster - chomik
hangrys - agrest
hanys - określenie Ślązaków przez osoby spoza Śląska
hanyski - czerwone porzeczki
harastać - niszczyć
harusić - szczekać
hasie - popiół, żwir, rupiecie
hasiok - śmietnik
hauskyjza - ser domowy
hawerfloki - płatki owsiane
hawiernia - kopalnia
hawiyrz - górnik
|
|
haziel - ubikacja
hazok - zając
hedwob - jedwab
haft - zeszyt
heklować - szydełkować
heksa - złośliwa kobieta>
herc - kier (kolor w kartach)
harcówka - łopata górnicza w kształcie serca
hercszlag - zawał serca
hledać - szukać
hned - wned
hok - hak
hoker - taboret
holcbajn - drewniana noga, proteza
holcok - but o drewnianej podeszwie
holcplac - plac drzewny
holofić - skomlić
hołda - hałda
hołdziorz - człowiek zbierający węgiel na hałdzie
hyc - upał, skwar
hymda - koszula
|
: w górę :
|
litera: I
|
ibercyjer - dawniej część stroju męskiego, palto
ikro - mięsień podudzia
inkołst - dawniej atrament
ino, yno - tylko
inkszy, inszy - inny
ipi; moieć ipi - mieć bzika
|
|
ipiszula - szkoła specjalna
ipta - głupek
isto - naprawdę, po prawdszie
Italiok, Italok, Italoiki, Italoki - Włach, Włosi
izbetny - pies pokojowy
iże, iż - że
|
: w górę :
|
litera: J
|
ja - tak
jadzić - truć
jakla - bluza
jakobinka - gatunek twardych gruszek
japa - gęba
jaśla - drabinka do zakładania siana koniom
jedla - jodła
jednaka - jednakowo, równo
jegła - igła
|
|
jeliby - gdyby, jeśliby
jeruna - do pioruna, o boże, niedowiary
joch - około ół lub ćwierć hektara
jodło - pokarm, jedzenie, posiłek
juła, je - okrzyk wyrażający zachwyt, oznaka podziwu
jupa - kurtka
jyndyk - indyk
jyno, jyny - tylko
jysny - człowiek, który dużo je
|
: w górę :
|
litera: K
|
kabociorz - zaprzaniec
kabza - kieszeń
kachlok - piec kaflowy
kaczyca - kaczka
kaj? - gdzie?
kajsi jest? - gdzie jesteś?
kajsik - gdzieś
kajtam - gdzie tam
kalfas - naczynie murarskie
kalymba - krowa
kamela - wielbłąd
kamrat - kolega
kandy - którędy
kanta - szlaczek na ścianie
kantina - kantyna
kańsik, kańsikej - gdzieś
kapelka - beret
kapsa - kieszeń
kapuca - kaptur
kara - taczka
karlus - kawaler, młody człowiek
karminadel - kotlet mielony
kartofelmyl - mąka ziemniaczana
kartofelsalat - sałatka jarzynowa z ziemniakami
kastla - skrzynia
kastrol - żeliwny garnek
kasztón - kasztan
keby - gdyby
kedy - kiedy
kelnia - chochla
kery - który
kidać - kapać
kieciok - karuzela łańcuchowa>
kiela - ile, wiele
kielanoście - kilkanaście
kiery - który
kieta - łańcuch
kinderbet - łóżeczko dla dziecka
kipi - niedopałek
kis - żwir, kamyki
kista - kiść wynogron
kinol - nos
klachać - plotkować
klang - brzmienie, dźwięk
klapsznita - kanapka, kromka chleba
klara - słońce
klawiyr - pianino
klekotka - plotkarka
klin - kolana
klipa - ciamajda
kloper - trzepaczka
kluk - chłopiec
kluka - uchwyt przy kołowrotku u studni
klupać - stykać
klycić - plotkować
klyma - ścisk mechaniczny
klyta, klyty - gaduła
kłak - brukiew lub rzepa
kłobuk, kłobuch - kapelusz
|
|
kłoski - kłosy
kminić - okłamywać, oszukiwać
knap - ciasno, ciasny
knapszaft - kasa chorych
knif - uchwyt
knips - aparat fotograficzny
knola - duży węzeł
kobel - kostka do gry
kobuch - jastrząb
kobylitka - koziołek
kobzol - niemniak
kociczka - katka
kofer - walizka
kokoci galoty - irysy
kokotek - kogucik
kole - obok, koło
kolóna - grupa robocza
kolybać - kołysać
kolyba - kalebka
koło - rower
kołocz - ciastko drożdżowe
kopcić - palić tytoń
kapidół - grabarz
kopla - łąka dla bydła
kopruch - komar
kormik - wieprz, tucznik
kosmać - mierzwić włosy
kosok - sierp
kómora - komora
kracpuc - rodzaj tynku
krojcok - pół ślązak-pół gorol
krojcować - krzyżować
kroka - kropla
krosta - przyszcz, wysypka
króbka - pudełko tekturowe
króm - bałagan, nieporządek
krómflek - obcas
krómka - piętka chleba
krupy - kasza
kruszka - okruszyna
kryka - kula
kryklok - żartobliwie o ołówku
krze - krzaki
krzest - chrzest
krzidło - skrzydło
krziże - kręgosłup
krzón - chrzan
kucać, kuckać - kaszleć
kudły - włosy
kulok - okrągły klocek drewniany
kumrat - kolega, przyjaciel
kupny - kupiony
kurzić - palić papierosy
kust - wyżywienie
kwartyr - mieszkanie, kwatera
kwolić - chwalić
kyjza - ser
kyjzblat - brukowiec
kympa - kępa, góra lub pagórek
kyndy - gdzie, dokąd, którędy
kyns - kawałek czegoś
|
: w górę :
|
litera: L
|
labiydzić - narzekać
lacie - pantofle domowe
laga - gruby kij
lak - cerata
lanzok - gruźlica
larmo - hałas, krzyki
larwa - maska
laubzyga - cienka piłka do wycinania
laufrować - biegać
leber - leń
lebo - albo, lub
lechki - lekki, łatwy
|
|
legitka - legitymacja
lejty - lanie
lelyń - jeleń
leśny - leśniczy
lichy - słaby,mizerny
ligysztul - leżak
lipynsztift - szminka
lisica - lis
lojfer - dywan, chodnik
luf - powietrze
lynga - bułka francuska
lyskowe - orzechy laskowe
|
: w górę :
|
litera: Ł
|
łebóń - mały chłopak
łeżka - łyżka
łobile - zboże
łoblykać sie - ubierać się
łobuć sie - założyć buty
łofifrać sie - wybrudzić się
łogier - ogier
|
|
łogiyń - ogień
łojczyzna - ojczyzna
łopić sie - upić się
łopraty - lejce
łordeka - sufit
łoszydzić - oszukać
łucek - szczypiorek
|
: w górę :
|
litera: M
|
macha - mina, grymas
macher - fachowiec
magiwyrfel - kostka magi
magla - magiel
majluft - majówka
makówki - potrawa wigilijna sporządzana z bułek, maku, słodzonego mleka i bakalii
malckawa - kawa zbożowa
malyrz - malarz
mamlać - jeść niemrawo
marmelada - marmolada
masara - duża mucha
masmyjter - miara krawiecka, metr
masny - tłusta potrawa
|
|
matlać - plątać
mesing - mosiądz
miećruła - być flegmatycznym, powolnym
miglanc - człowiek sprytny
mitak - druga zmiana w pracy
mlyty - mielony
mółt - beżowy
muclik - cielak
muki - fochy
mus - konieczność
mustro, muster - wykrój
muterka - zdrobniale o matce
mulok - kij
myszaty - szary kolor
|
: w górę :
|
litera: N
|
na bezrok - w przyszłym roku
na ibrich - na zapas,wszelki wypadek
na pómp - na kredut, bez zapłaty
nabrusić - naostrzyć
nale - no ale,lecz
namówiny - zaręczyny
naszpicować - naostrzyć np. ołówek
|
|
nartón - soda oczyszczona
nec - siatka
neger - murzyn
nelki - goździki
nikaj - nigdzie
nocka - nocna zmiana w pracy
nóta - malodia
|
: w górę :
|
litera: O
|
ober - kelner
oberhymda - koszula
obile - zboże
obiod - obiad
oblyk - strój
ojla - sowa
oklachać - oplotkować
oklany - bezczelny
|
|
okorek - odcięty brzeg ciasta
oma, óma - babcia
opa - dziadek
opaterny - ostrożny
opołka - kobiałka
ostać - zostać
osucie - pasza, śruta
oszkliwiec - kłamczuch
|
: w górę :
|
litera: P
|
packać - jeść niechlujnie
pakslik - mała paczka
panpóń - bogaty chłop
pana - dziura w kole, dętce
pancer - czołg
papagaj - papuga
papać - jaść
paple - policzki
paplok - plotkarz
paryzol - parasol
pecynek - bochenek
petrónek - nafta
petrónelka - ampa naftowa
piechty - pieszo
pierdoła - gaduła
pila - tabletka, pigułka
pilować - śpieszyć się
piła - tartak
pinkle - bagaż
pincia - grzywka
pióntka - 50 groszy
piska - kreska
pistółla - pistolet
pitać - uciekać
pitlok - tępy nóż
pizło - zegar wybił godzinę
placek - placek z tartych ziemniaków
plómpa - pompa
płachta - prześcieradło
płat - wypłata
po bosoku - na bosaka
pocukrować - posłodzić
pod brylami - w okularach
podciepować - rzucac kwiatki na Boże Ciało
|
|
podnostki - resztki jedzenia
pofarbić - zafarbować
poganiać - popędzać konie
pojzim - jesień
pokrojcować - pokrzyżować
pokrojcowany - pół -ślązak, pół-gorol
policaj - policjant
polstry - poduszki
pomywać - zmywać naczynia
porachować - policzyć
posza - astwisko
powóniać - powąchać
prask - trzask
prastarek - pradziadek
prastarka - prababcia
prawić - mówić, opowiadać
prochy - nawóz sztuczny
prowda, prołwda - prawda
próntek - pręcik, gałązka
prykol - niewygodne łóżko
przedej - sprzedaż
przeliberować - przetrwonić
przykopa - rów
puc - tynk
pucować - czyścić
pudercukier - cukier puder
puding - budyń
pukać sie - jąkać się
pukel, pukiel - garb lub plecy
pukeltasza, pukieltasza - tornister
pukiet - bukiet
pulty - gołębie
pusz - pióropusz
pyndala - pedał,pedały
pyndalować - pedałować
|
: w górę :
|
litera: R
|
rabsik - chłopak rozrabiaka
rachować - liczyć
radlić - kopać
rajza - podróż
rand - brzeg czegoś
raps - rzepak
reż - żyto
|
|
roler - chulajnoga
rolki - wrotki
róma - rama okna
rułka - rurka
rzyka - rzeka
rzykać - modlić się
rzyps - drabina
|
: w górę :
|
litera: S
|
sagi - nagi
siarka - zapałka
siemieniaty - pstry
siltówka - czapka z daszkiem
siodlorz - rymarz
sipa - szufla
siń - korytarz
skalić - sprzedać
skarbnik - duch kopalni
skrajik - piętka chleba
słaby - chory
słóńce - słońce
smary - lanie
spandlik - szpilka, agrafka
spłocka - spłata z majątku
spodnioki - kalesony
spolić - przypalić
stacyje - droga krzyżowa
stanga - wstęga, szarfa
stolica - dawniej ława
stoplać - zamoczyć
stow - staw
stryk - stryj
strzoda - dawniej środa
suć - sypać
swada - kłótnia
synek - chłopiec
syr - biały ser
|
|
szac - narzeczony
szaket - marynarka
szalter - wyłącznik światła
szałociorz - hodowca warzyw
szastać - płukać pranie
szaty - sukienka
szczuka - szczupak
szewiec - szewc
szfigerfater - teść
szfigermuter - teściowa
szif - okręt
szkworc - szpak
szlag - uderzenie
szlajer - welon
szleper - górnik ładowacz
szłapa - łapka
szpajza - krem
szpek - słonina
szpil - mecz sportowy
szpilcojg - zabawka
szpilplac - plac zabaw
szpinat - szpinak
sztelóng - pozycja
sztyry - cztery
sztwiertka - ćwiartka
szuminy - piana
szwam - gąbka
szwarnie - dobrze, ładnie
|
: w górę :
|
litera: Ś
|
ściorać sie - ubrudzić się
ściyrnie - ściernisko
śkloki - andrynki
śklónka - szklanka
śleper - górnik ładowacz
ślimtok - człowiek płaczliwy
ślónski - śląski
ślubny, ślubno - małżonek, małżonka
|
|
ślywki - zlewki
śniady - opalony
śniegotki - przewiśniegi
śnik - sen
śpikol - smarkacz
śrank - szafa
świetlić - farbować
świyczka - świeczka
|
: w górę :
|
litera: T
|
tablet - taca
tajl - cześć
tajlować - dzielić
tańcować - tańczyć
tapiok - gwóźdź
tej - herbata
tepich - dywan
tera - smoła
titać - trąbić
|
|
tolszera - dawniej lokówka nagrzewana w piecu
trociniok - żelazny piec
tulpa - tulipan
tunki - tenisówki
tutać - pić coś
tyglik - mała patelnia,rondelek
tyjater - teatr
tytka - torebka papierowa
|
: w górę :
|
litera: U
|
uciecha - radość, wesołość
ucylować - trafić
ujek - wujek
ujno - ciotka
ukroć - ukroić
umieć - potrafić, móc
|
|
utoplać - zmoczyć
utrzić - wytrzeć
utyrmanić - stracić
uwalit - renta
użreć - ukąsić
użyrać sie - kłopotać się
|
: w górę :
|
litera: W
|
wacha - warta, straż
wachować - pilnować
wafla - wafel, andrut
wajco - jajko
walkownia - magiel
wander - wędrówka
wangiel - węgiel
wartki - szybki
waryjot - wariat
warzić - gotować
waserwoga - poziomica
waszkorb - kosz na bieliznę
waszpek - miednica
wczas - wcześnie
werk - mechanizm
werksztela - warsztat
|
|
westa - kamizelka
widno - jasno
wieczerzać - jeść kolację
wlepić - uderzyć
wojok - żołnierz
wolać sie - turlać się
wónż - wąż
wychód - wyjście
wydarzóny - udany
wyndzónka - wędzonka
wynzołek - węzeł
wyradlić - wykopać
wyrejmować - usunąć popiół z pieca
wyrywać - uciekać szybko
wywiórka - wiewiórka
wyzdrzić - wyjrzeć
|
: w górę :
|
litera: Y
|
yjzel - osioł
yno - tylko
ywyntułalnie - ewentualnie
: w górę :
|
litera: Z
|
zajm - zanim
zaklupać - zapukać
zakłodka - zakładka
zalc-zojra - kwas solny
zalycki - modlitwa
zamt - aksamit, plusz
zandale - sandały
zasuć - zasypiać
zaszoł - zaszedł
zbulić - zburzyć
zbyty - dziury, wertepy
zdrzadło - źródło
|
|
zdrzodełko - lusterko
zec-aj - jajko sadzone
zelter - woda sodowa
zelazo - żelazo
zoft - sok
zojla - betonowy, okrągły słup ogłoszeniowy
zoki - skarpety
zol - podłoże
zole - podeszwy
zółza - sos
zymbok - dentysta
|
: w górę :
|
litera: Ź
|
źgol - człowiek opieszały
źrały - dojrzały
źrzadełko - lusterko
: w górę :
|
litera: Ż
|
żbel - szczebel w drabinie
żbónek - dzbanek
żelozko - żelazko
żgać - tłuc kartole
żniwować - kosić zboże
żodyn - nikt, żaden
żol - żal
|
|
żreć - jeść
życzać - pożyczać
żymła - bułka
żyrok - żarłok
żyto - pszenica
żywotek - gorset w cieszyńskim stroju kobiecym
|
| : w górę :
|
Opracowane na podstawie:
"Mały Słownik Gwary Górnego Śląska" -
Bożena Cząstka-Szymon, Jerzy Ludwig, Helena Synowiec
|
|
