Siedziba Muzeum Historii Katowic
to piękna kamienica mieszczańska z pocz. XX w. Zbudowana, by dać schronienie ludziom z ich codziennością i przyzwyczajeniami, ale także namiętnościami i pasjami. Dziś jest domem, w którym otaczamy opieką to, co po naszych przodkach zostało, abyśmy mogli poznać, jacy byli nasi dziadkowie, pradziadkowie, prapra... A wtedy, tak jak dziś, ktoś interesował się polityką, kto inny sportem; jeden kolekcjonował dzieła sztuki, a drugi fotografował swoich bliskich. Ich życie i zamiłowanie tworzą historię naszego miasta, która nieraz w przedziwny sposób wpływa na nas, historię, którą dla przyszłych pokoleń i my teraz tworzymy. Muzeum to dom otwarty, gdzie każdy znajdzie coś dla siebie.


       Katowiczanie nie gęsi i swe dzieje mają, można by sparafrazować M. Reja. Zapraszamy więc przede wszystkim na stałą wystawę pt. "Dzieje Katowic 1299-1990" .W naszej kolekcji znajdują się cenne dokumenty, dotyczące historii Katowic i ich dzielnic, jak np. reces uwłaszczeniowy chłopów katowickich, podpisany w 1827r., rękopis fragmentu opery "Casanova" Ludomira Różyckiego, pamiątki po Wojciechu Korfantym oraz innych politykach i wydarzeniach czasu powstań śląskich i plebiscytu, a także późniejszych.

 
        Bogate zbiory etnograficzne
dają świadectwo specyficznej kulturze plebejsko-miejskiej Górnego Śląska, prezentując codzienność zwykłych ludzi sprzed 20, 50 i 100 lat. W kręgu badań muzeum znajduje się także historia polskiego sportu. Posiadamy zarówno dawny sprzęt sportowy, jak i odznaczenia, medale, puchary oraz dokumenty Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół".

             Dla miłośników iękna mamy bardzo ciekawe propozycje. Przede wszystkim znajdują się u nas portrety Witkacego, czyli kolekcja ponad 30 obrazów, w tym 26 podobizn jednej modelki, słynnej "Asymetrycznej Damy". Posiadamy także rzadko spotykane rysunki Konrada Swinarskiego, a także szkice sytuacji i postaci scenicznych oraz projekty scenograficzne tego wybitnego reżysera i scenografa. Wśród bogatych zbiorów pracowni grafiki znajdują się m.in. drzeworyty Pawła Stellera.

       
             W klimat dawnego ogniska rodzinnego, domu naszej babki i prababki wprowadza niezwykle piękna, stała wystawa " W kamienicy mieszczańskiej. Codzienność i odświętność - u sąsiadów na pokojach i w kuchni ". Zrekonstruowano tu, w przestrzeni autentycznej kamienicy mieszczańskiej, wyposażenie dwóch mieszkań. Jedno prezentuje, jak żyła ówczesna klasa średnia, drugie zaś - równie funkcjonalne, lecz pełne luksusu i zbytków - jak żyli bogaci mieszczanie. Aby dom był piękny, potrzeba wspaniałego rzemiosła artystycznego. W naszych zbiorach na szczególną uwagę zasługuje znakomita porcelana firmy Giesche.

        
                Sztuka współczesna
także wchodzi w obszar zainteresowań muzealnych. Zbieramy i prezentujemy prace plastyków pochodzących lub pracujących w naszym mieście. Wśród nich są zarówno starsi, doświadczeni i uznani, jak Henryk Waniek, Jerzy Duda-Gracz, Andrzej Urbanowicz, Urszula Broll, jak również młodzi, którzy dopiero zdobywają szlify. Nasza galeria co miesiąc prezentuje innego artystę.

       
         Na Śląsku przed II wojną światową było więcej zakładów fotograficznych niż w tej chwili. Muzeum Historii Katowic zgromadziło imponującą kolekcję fotografii archiwalnej liczącą ponad 50 tys. eksponatów: zdjęć, klisz szklanych i celuloidowych oraz przezroczy. Niezwykłej urody świadectwa czasu od fotografii z imienin cioci lub złotych godów dziadków przez ślubne portrety kuzynki do fotografii ówczesnych zakładów przemysłowych; zdjęć, na których utrwalono wojskowe defilady, przemówienia polityków czy np. wkroczenie wojsk polskich na Śląsk w 1922 r. albo radzieckich w 1945 r. Z jednej strony więc album rodziny Ślązaków, z drugiej-fotografie historii politycznej Śląska, historii trudnej,zawiłej, do dziś wzbudzającej spore emocje. Posiadamy m.in. ok. 26 tys. zdjęć i klisz autorstwa Józefa Dańdy - jednego z wybitniejszych fotografików Polski międzywojennej, ucznia Jana Bułhaka. Niemałą część naszych zbiorów stanowi również artystyczna i dokumentalna fotografia współczesna. Gromadzimy także dawny sprzęt fotograficzny, jak różnego rodzaju aparaty mieszkowe, przedwojenny sprzęt do stereoskopii, a także pełne staroświeckiego uroku pocztówki świąteczne i noworoczne, imieninowo-urodzinowe czy wojskowe.

Stanisław Ignacy Witkiewicz - Witkacy

W dniu 19 maja 2007 r. podczas tłumnej Europejskiej Nocy Muzeów, przed budynkiem Muzeum Historii Katowic w obecności prezydenta Katowic Piotra Uszoka oraz dyrektora MHK, pani Jadwigi Lipońskiej-Sajdak została odsłonięta pierwsza na świecie figura Stanisława Ignacego Witkiewicza. Jego naturalnej wielkości postać stoi bezpośrednio na chodniku, i charakterystycznym, zasępionym stanem polskiej inteligencji, spojrzeniem lustruje wchodzących do Muzeum gości. Jego poza sugeruje, że i sam mistrz zaraz wstąpi w progi katowickiej placówki, w której od chwili jej powstania znajduje się jedna z piękniejszych w Polsce kolekcji portretów jego autorstwa. 26 intrygujących wizerunków jednej modelki, zwanej przez Witkacego Asymetryczną Damą, ze względu na nieregularne rysy twarzy. Kolekcja ta, przekazana testamentem przyszłemu muzeum przez jej właścicielkę Eugenię Wyszomirską-Kuźnicką przyczyniła się bezpośrednio do powstania w 1981 roku Muzeum Historii Katowic, które pragnąc uczcić wybitnego twórcę i swoje 25-lecie zleciło wykonanie rzeźby. Znakomity i atrakcyjny kształt nadał jej młody, a bardzo utalentowany artysta Tomasz Wenklar, absolwent Wydziału Rzeźby krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, współpracujący z MHK od czasów nauki w katowickim Liceum Sztuk Plastycznych. Muzeum prezentowało jego osiągnięcia już w roku 2001 na wystawie pt. „Student”.

        W październiku 2003 r., w dawnej galerii 'Magiel', uruchomiono filię Muzeum w Katowicach - Nikiszowcu. Mapka
Obecnie nieczynne z powodu remontu.

        Jednym z najcenniejszych zabytków w naszym mieście jest drewniany kościół pw. św. Michała Archanioła. Sprowadzony przed wojną z Syryni, pochodzący prawdopodobnie z 1510 r. (a może nawet z 1305 r.). Kościółek w parku Kościuszki pełni nadal funkcję sakralne, pozostając jednocześnie pod opieką Muzeum Historii Katowic. Uwagę zwraca jego nietypowa forma architektoniczna z wolno stojącą wieżą - dzwonnicą, a także wspaniałe wyposażenie, m.in. gotycka kropielnica czy barokowa ambona. Kościółek św. Michała Archanioła, pogromcy Lucyfera i złych mocy to piękne, pełne nastroju świadectwo wielu wieków historii.

        Na terenie katowickiego Parku Kościuszki, na dziedzińcu drewnianego kościołka p.w. św. Michała Archanioła z inicjatywy Muzeum Historii Katowic utworzono lapidarium. Uroczyste otwarcie i poświęcenie miejsca, w którym zgromadzone zostały obiekty kamienne o dużej wartości historycznej odbyło się 29 kwietnia 2009 roku. Na przestrzeni kilkunastu lat Muzeum Historii Katowic sukcesywnie pozyskiwało i przechowywało te obiekty. Było to możliwe dzięki wrażliwym i świadomym osobom, które zawiadamiały naszą placówkę o swoich odkryciach. Kiedy nasz zbiór w miarę powiększania się stał się historycznie spójny, pojawiła się inicjatywa ekspozycji całości na wolnym powietrzu. Znakomicie nadawał się do tego teren przy drewnianym kościółku, zwłaszcza że świątynia ta znajduje się także pod opieką naszego muzeum. Po przygotowaniu terenu i po przeprowadzeniu profesjonalnej konserwacji obiekty zostały przewiezione na miejsce ekspozycji.
Lapidarium tworzą obecnie następujące eksponaty:

1.) Graniczny kamień górniczy z piaskowca, z rejonu Górnego Śląska. 2.) Granitowy kamień drogowy odnaleziony w 2003 roku w rejonie ul. Granicznej w Katowicach	3.) Pierwsza płyta ze zbiorowego grobu powstańców śląskich z cmentarza na Janowie, odnaleziona w 2008 roku w Mysłowicach	4.) Nagrobek głównego księgowego, Carla Peschela, odnaleziony w 2008 roku na Józefowcu, pochodzący najprawdopodobniej z nieistniejącego już cmentarza ewangelickiego przy ul. Damrota w Katowicach.	5.) Nagrobek Szczepana Gaidy, siodłaka (kmiecia) z Dębu, przeniesiony z cmentarza parafialnego na Dębie.

Lapidarium (łac. lapis - kamień, lapidarius czyli dotyczący kamieni) - miejsce przechowywania i prezentowania zgromadzonych okazów kamieni naturalnych i zabytkowych kamiennych fragmentów rzeźb, nagrobków, pomników, elementów architektonicznych, które z różnych przyczyn przestały funkcjonować na pierwotnych miejscach. Ekspozycja może znajdować się na wolnym powietrzu lub w zamkniętym pomieszczeniu (park, dziedziniec, muzeum, galeria). Pierwsze lapidaria powstały w okresie renesansu, upowszechniły się w XIX wieku.

        Odsłonięcie tablicy z okazji 100 rocznicy urodzin kompozytora Kurta Schwaena, mieszkańca Katowic w latach 1909-1929. Plac Wolności 7, dnia 30 września 2009r.:
Lapidarium tworzą obecnie następujące eksponaty:

1.) Od lewej radny z Berlina Stephan Richter, przewodniczący rady miejskiej Jerzy Forajter, żona kompozytora Ina Iske-Schwaen, dyrektorka Muzeum Historii Katowic Jadwiga Lipońska-Sajdak	2.) Tablica przygotowana do odsłonięcia	3.) Odsłonięcie tablicy	4.) Od lewej radny z Berlina Stephan Richter, Ina Iske-Schwaen, wiceprezydent Katowic Krystyna Siejna
5.) Od lewej dyrektorka MHK Jadwiga Lipońska-Sajdak, radny Stephan Richter, Ina Iske-Schwaen, wiceprezydent Krystyna Siejna w Katowicach	6.) Tablica po odsłonięciu	7.) Kwartet Śląski w składzie: od lewej Szymon Krzeszowiec, Arkadiusz Kubica, Piotr Janosik, Łukasz Syrnicki	8.) Od lewej wiceprezydent Krystyna Siejna, dyrektorka Jadwiga Lipońska-Sajdak, biograf kompozytora Wolfgang Hanke z małżonką Brigitte Hanke

Biogramy pracowników muzeum

| strona główna | o muzeum | wystawy-czasowe | wystawy-stałe | archiwum-wystaw |
| lekcje-muzealne | konkursy | aktualności | wydawnictwa | usługi | kontakt |
Biuletyn Informacji Publicznej Muzeum Historii Katowic