Pałam chęcią rysowania Jej Asymetrji. Witkacy.====== Muzeum Historii Katowic

p-w-cz.gif (8137 bytes)

PAŁAM CHECIĄ RYSOWANIA JEJ ASYMETRII

14/VII 1937
Szanowna i Droga Pani.
Może Pani zechce jutro (czwartek) lub piątek ew. przyjść do mnie na obiad, gdyż pałam chęcią rysowania Jej Asymetrji i opowiedzenia Pani historji.
Łączę wyrazy szacunku i sympatii
Witkacy

Wystawa Pałam chęcią rysowania Jej Asymetrji. Witkacy. prezentuje jedną z najciekawszych kolekcji znajdujących się w naszym mieście. Jest to dwadzieścia sześć pastelowych portretów jednego autora i jednej modelki, namalowanych w ciągu zaledwie sześciu lat. Ich twórcą był kontrowersyjny artysta II Rzeczypospolitej, wybitny malarz, teoretyk sztuki, dramaturg, powieściopisarz, filozof Stanisław Ignacy Witkiewicz. Jego Muzą została Eugenia Wyszomirska - Kuźnicka zwana przezeń Asymetryczną Damą, ze względu na nieregularne rysy twarzy. Spotkali się przypadkiem, w lipcu 1933 r. na Nowym Świecie w Warszawie. Ona miała lat trzydzieści, on czterdzieści osiem. Witkacy oszołomiony jej niezwykłą urodą oraz wyjątkowym podobieństwem do jego dawnej narzeczonej, Jadwigi Janczewskiej, tragicznie zmarłej przed laty, zaczepił Eugenię na ulicy, prosząc o możliwość malowania jej portretu. Od tej pory powstało ponoć około setki obrazów, z których większość, z różnych powodów nie zachowała się. Spotykali się często, zazwyczaj w Zakopanem, którego legendarna atmosfera wraz z urokiem osobistym Witkiewicza spowodowały, iż Asymetryczna Dama całkowicie odmieniła swoje życie. W Częstochowie, skąd pochodziła, spokojna dotąd mieszczka zostawiła rodzinę, męża jubilera, Władysława Wyszomirskiego oraz syna. W Zakopanem, w 1935 r. poślubiła ratownika tatrzańskiego Józefa Stopkę. Po wojnie przeniosła się do Katowic, gdzie mieszkała najpierw przy ulicy Zabrskiej, prowadząc tam zakład fotograficzny, a później przeprowadziła się na ul. Poniatowskiego. W Katowicach także poślubiła swego trzeciego męża Waleriana Kuźnickiego, z którym rozwiodła się mając sześćdziesiąt pięć lat. Gdy Witkacy zaczynał być doceniany i wręcz modny organizowała liczne wystawy i pokazy swojej kolekcji, żyła w jej blasku. Zmarła w 1979 r., przekazując w zapisie testamentowym swoje portrety Muzeum Historii Katowic (wtedy jeszcze społecznemu).

Na wystawie, w pięknej aranżacji Jolanty Barnaś, zobaczymy portrety Eugenii Wyszomirskiej - Kuźnickiej, rysowane w różnych typach firmowych przez "Firmę Portretową S. I. Witkiewicz", możemy przeczytać "zabawnie poważny" Regulamin tejże firmy, wydrukowany 'by oszczędzić firmie mówienia po wiele razy tych samych rzeczy', a także wykaz skrótów używanych przez artystę do oznaczania portretów. Związek Muzy i malarza podkreślają dokumentalne zdjęcia ze spaceru i wycieczki w góry, oraz fragmenty listów Stanisława Ignacego do Eugenii. Znajdą tam Państwo także reprodukcje ponad dwudziestu, zadziwiających pomysłowością i siłą osobowości portretów fotograficznych Witkacego, wykonanych w latach trzydziestych XX w. czyli w czasach znajomości Asymetrycznej Damy i malarza, a pochodzących z kolekcji Ewy Franczak i Stefana Okołowicza.

Kurator wystawy Natalia Kruszyna

Na początku kwietnia ukaże się album reprodukcji w.w. portretów pt. Pałam chęcią rysowania jej Asymetrji, w którym Natalia Kruszyna przybliża związek Asymetrycznej Damy i Witkacego, oraz w przystępny sposób omawia kolekcję Muzeum Historii Katowic. Album wzbogaca płyta CD zawierająca: muzykę Bogdana Mizerskiego inspirowaną portretami Asymetrycznej Damy, a także przesyłane do Eugenii Wyszomirskiej - Kuźnickiej listy Witkacego, fragmenty jego dramatów i pism publicystycznych oraz jej wspomnienia z nim związane w interpretacji Natalii Kruszyny.