Ś

 

ŚKN zob. ►Śląski Klub Narciarski Katowice

ŚLĄSKA FEDERACJA SPORTU, związek stowarzyszeń sportowych działający na podstawie: statutu oraz ustawy o kulturze fizycznej z 18 I 1996 (Dz.U. 1996, nr 25, poz. 113 z późn. zm.), ustawy z 7 IV 1989 Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. 1989, nr 20, poz.104 z późn. zm.) oraz ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie z 24 IV 2003 (Dz.U. 2003, nr 96, poz.873); posiada osobowość prawną. Terenem jej działania jest obszar województwa śląskiego; siedziba władz mieści się w Katowicach przy ul. Kościuszki 191. Celem działania Federacji jest: popularyzacja i rozwój sportu, przede wszystkim w środowisku dziecięco-młodzieżowym; realizacja zadań zleconych przez Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu, bądź jego następcę prawnego, w zakresie specjalistycznego szkolenia, utalentowanych sportowo, dzieci i młodzieży oraz współzawodnictwa w systemie sportu młodzieżowego; obsługa organizacyjno-administracyjna i finansowa zadań zleconych przez Samorząd Województwa Śląskiego w zakresie sportu, dotyczących współzawodnictwa sportowego oraz szkolenia i doszkalania kadry trenersko-instruktorskiej i sędziowskiej, realizowanych przez Wojewódzkie (Okręgowe) Związki Sportowe; współpraca przy realizacji zadań zleconych Wojewódzkim (Okręgowym) Związkom Sportowym przez Polskie Związki Sportowe i inne organizacje; organizowanie imprez o charakterze ogólnopolskim, w tym olimpiad młodzieży w sportach letnich, zimowych i halowych, przyznanych do organizacji Województwu Śląskiemu. Prezesem jest Jerzy Waligóra. Zob. też ►Wojewódzka Federacja Sportu w Katowicach.
http://www.federacja.net.pl.

ŚLĄSKA IZBA TURYSTYKI (Ś.I.T. – nazwa zatwierdzona przez Walne Zgromadzenie członków 23 VI 2006), pozarządowa organizacja zrzeszająca podmioty gospodarcze branży turystycznej w Katowicach; pierwotnie Górnośląska Izba Turystyki (1991/1992–2006). Po wypromowaniu znaku firmowego jako symbolu profesjonalizmu w turystyce Ś.I.T. wywarła wpływ na kształtowanie ustawy o usługach turystycznych i jej nowelizację. Uczestniczy w pracach Rady Krajowej Izby Turystyki w Polsce, współpracuje z regionalnymi izbami gospodarczymi i organizacjami turystycznymi z obszaru całej Polski, Polską Izbą Turystyki, Polską Izbą Pielgrzymkową, przedstawicielstwami narodowymi, ►Urzędem Marszałkowskim i ►Urzędem Wojewódzkim w Katowicach, Ministerstwem Gospodarki, szkołami pomaturalnymi i uczelniami wyższymi, wpływając na profesjonalizm kadry turystycznej. Organizuje kursy pilotów wycieczek dla członków, współpracuje z agentami ►Biur Turystycznych, szkołami wyższymi, przewoźnikami i ubezpieczycielami. Członkowie honorowi, przyjmując tytuł, wspierają jej działania i przyczyniają się do promocji znaku Izby i jej dobrego imienia. Obszarem działania Ś.I.T. jest województwo śląskie.
http://www.izbaturystyki.org.

ŚLĄSKA RADA SPORTOWA W KATOWICACH (ŚRS lub Rada Sportowa Województwa Śląskiego), związek związków sportowych dla Województwa Śląskiego, odpowiednik Związku Polskich Związków Sportowych w Warszawie, który w VII 1925 opracował regulamin i statut ŚRS. Nawiązywała do tradycji plebiscytowej Związku Polskich Towarzystw Sportowych na Górnym Śląsku; początkowo (III 1925) Komitet Związków i Towarzystw Sportowych, od III 1926 ŚRS; rozwiązana III 1930. Reprezentowała ruch sportowy województwa śląskiego na zewnątrz, koordynowała działalność regionalnych związków sportowych. Była terenem ścierania się kilku koncepcji rozwoju kultury fizycznej w województwie śląskim: pomiędzy zwolennikami ścisłej integracji miejscowych klubów sportowych z ruchem sportowym II Rzeczpospolitej i zwolennikami jego szerokiej autonomii, a także zwolennikami utworzenia szerokiej ŚRS opartej nie tylko na związkach sportowych (oznaczonych dyscypliną sportu), ale również na centralach ruchu sportowego związanych z ruchem młodzieżowym, podporządkowanych partiom robotniczym (Polska Partia Socjalistyczna, Narodowa Partia Robotnicza) i przeciwnikami tej koncepcji. W 1928 z ŚRS wyodrębnił się ►Śląski Podkomitet Olimpijski; 2 członków ŚRS wchodziło do ►Śląskiej Rady Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego w Katowicach. Prezesi: Stanisław Nogaj, Józef Nowakowski, Stanisław Flieger, dr Tadeusz Saloni.
A. Steuer: Kultura fizyczna w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008; H. Rechowicz: Polska kultura fizyczna na Śląsku Górnym i Cieszyńskim do 1939. Katowice 1991; R. Sobecki: Koszykówka mężczyzn na Górnym Śląsku w latach 1922–1998. Katowice 2010; W. Laskiewicz: Rozwój organizacyjny ruchu sportowego województwa śląskiego w latach 1922–1939. W: Z dziejów kultury fizycznej na Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim. Red. H. Rechowicz. Katowice 1989.

ŚLĄSKA RADA SPORTOWA W KATOWICACH, instancja opiekuńcza powołana w celu odrodzenia polskiego ruchu sportowego w województwie śląsko-dąbrowskim; w nazwie nawiązywała do tradycji organizacji kultury fizycznej (►Śląska Rada Sportowa) w przedwojennym województwie śląskim. Objęła zasięgiem Zagłębie Dąbrowskie i Śląsk Opolski. Zał. 17 II 1945 w lokalu redakcyjnym „Dziennika Zachodniego” podczas konferencji działaczy sportowych; ukonstytuowana 24 II 1945, zlokalizowana w strukturach Referatu Sportu ►Wydziału Informacji i Propagandy Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach. Tworzyli ją: dr Franciszek Głowacki (przewodniczący), Tomasz Kowalczyk (zastępca), chor. Jan Dawidziński (referent ds. szkolenia), Jan Antoszewski (sekretarz), Władysław Guzy, Stanisław Ziemba (referent prasowy); w jej składzie znalazł się także Wiktor Lebek, przedstawiciel ►Robotniczych Klubów Sportowych. ŚRS decydowała o obsadzie funkcji prezesa w regionalnych związkach sportowych, prowadziła weryfikację sportowców pod kątem ich przynależności narodowej (wydawała generalnie opinie pozytywne), zajmowała się przejmowaniem poniemieckich obiektów i sprzętu sportowego. Zlikwidowana na początku 1946.
H. Rechowicz: Dzieje sportu w województwie śląsko-dąbrowskim (1945–1950). Katowice 1999; B.Cimała, A.Steuer: Sport w województwie katowickim (struktura, baza, kadry). W: Z dziejów kultury fizycznej na Śląsku. T. 1: Rozwój kultury fizycznej na Śląsku w latach 1919–1989. Red. M. Ponczek, K.H. Schodrok. Katowice 2009.

ŚLĄSKI KLUB CURLINGOWY KATOWICE, jednosekcyjny klub sportowy, zarejestrowany 1 IV 2003, z siedzibą przy ul. Sandomierskiej w Katowicach. Prowadzi działalność sportową w krytej hali lodowiska ►Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji Katowice w kompleksie ►„Spodka” i na lodowisku ►Jantor. Strukturę klubu tworzą drużyny: męskie – Śląskie Kamole, To Se Ne Da, Chęć Team, kobiece – Toxic, Spark, mixty – Z Wisienką, Skip, od 2004 biorące udział w MP. 8 zawodników w l. 2005–2007 reprezentowało Polskę na ME mężczyzn. Organizator MP: mikstów 2005 (Janów), kobiet 2005 (Katowice). Osiągnięcia: 19 (11–7–2) medali MP – 1 m. w rywalizacji mężczyzn (2005–2007, 2010–2011, 2013, 2015), w rywalizacji kobiet (2010, 2013, 2015) i w mikstach (2008), 2 m. w konkurencji mężczyzn (2006, 2008, 2012, 2016) i w konkurencji kobiet (2005–2006, 2008), 3 m. w rywalizacji kobiet (2009, 2016).

Osiągnięcia Śląskiego Klubu Curlingowego na MP

RokSkład drużynyKonkurencjaMiejsce
2005 Maciej Cesarz, Tomasz Kierzkowski, Ziemowit Ostrowski, Adam Sterczewski mężczyźni 1
2005 Magdalena Jagielska, Barbara Karwat, Anna Ostrowska, Justyna Zalewska kobiety 2
2006 Krzysztof Beck, Damian Herman, Piotr Podgórski, Tomasz Sapiński mężczyźni 1
2006 Maciej Cesarz, Tomasz Kierzkowski, Ziemowit Ostrowski, Adam Sterczewski mężczyźni 2
2006 Magdalena Jagielska, Barbara Karwat, Anna Ostrowska, Magdalena Szyszko, Justyna Zalewska, kobiety 2
2007 Krzysztof Beck, Damian Herman, Piotr Podgórski, Tomasz Sapiński mężczyźni 1
2008 Maciej Cesarz, Maciej Cylupa, Tomasz Kierzkowski, Ziemowit Ostrowski, Adam Sterczewski mężczyźni 2
2008 Magdalena Jagielska, Barbara Karwat, Anna Ostrowska, Agnieszka Pluta, Magdalena Szyszko kobiety 2
2008 Damian Herman, Agnieszka Ogrodniczek miksty 1
2009 Katarzyna Dołęga, Patrycja Mach, Joanna Warot, Justyna Zalewska kobiety 3
2010 Jakub Głowania, Michał Kozioł, Tomasz Zioło, Michael Żółtowski, mężczyźni 1
2010 Katarzyna Dołęga, Patrycja Mach, Joanna Warot, Justyna Zalewska kobiety 1
2011 Jakub Głowania, Michał Kozioł, Tomasz Zioło, Michael Żółtowski mężczyźni 1
2012 Jakub Głowania, Michał Kozioł, Tomasz Zioło, Michael Żółtowski, mężczyźni 2
2013 Jakub Głowania, Michał Kozioł, Konrad Stych, Tomasz Zioło, Michael Żółtowski mężczyźni 1
2013 Magdalena Dumanowska, Agata Musik, Elżbieta Ran, Magda Strączek, Justyna Wojtas kobiety 1
2015 Justyna Beck, Barbara Karwat, Magdalena Muskus, Marta Szeliga-Frynia, Magdalena Szyszko kobiety 1
2015 Bartosz Dzikowski, Karol Kołodziej, Michał Kozioł, Konrad Stych, Tomasz Zioło mężczyźni 1
2016 Bartosz Dzikowski, Jakub Głowania, Michał Kozioł, Konrad Stych mężczyźni 2
2016 Justyna Beck, Barbara Karwat, Magdalena Kołodziej, Marta Szeliga-Frynia kobiety 3

 

ŚLĄSKI KLUB HOKEJOWY KATOWICE, jednosekcyjny klub hokeja na lodzie, powstał w 1933 z połączenia sekcji hokeja na lodzie ►Śląskiego Towarzystwa Łyżwiarskiego i ►Śląskiego Towarzystwa Tenisowego w Katowicach. W 1937 przyłączył się do KS ►Dąb Katowice. Trenował w nim olimpijczyk Mieczysław Kasprzycki.

ŚLĄSKI KLUB JAZDY KONNEJ KATOWICE, jednosekcyjna (skoki, ujeżdżanie) jednostka sportu hippicznego działająca w l. 1929–1939, członek Polskiego Związku Jeździeckiego, pierwsza na Śląsku i w Katowicach dostępna dla ludności cywilnej, z siedzibą przy ul. Lompy 14 w Katowicach. Obiekty: kryta ujeżdżalnia na zamku w Siemianowicach, hipodrom na Stadionie WF i PW w Chorzowie. Klub utrzymywał kontakty z Polskim Klubem Jazdy Konnej (przy Konsulacie RP) w Opolu. W 1936 ufundował kapliczkę p.w. św. Huberta w Brynowie. Był organizatorem zawodów ogólnopolskich gromadzących liczne grono jeźdźców cywilnych (wówczas w Polsce rzadko spotykane zjawisko). Wybitny sportowiec: Stanisław Grabianowski. Działacze: Michał Grażyński, Bolesław Grodziecki, Elza Schön, Wilhelm Schön.
AKAD, zesp. Akta lokalne, sygn. 03001; A. Steuer: Kultura fizyczna w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008; W. Pruski: Dzieje konkursów hipicznych w Polsce. Warszawa 1982.

ŚLĄSKI KLUB LEKKOATLETYCZNY KATOWICE (ŚLKLA), samorządowo-wojskowy KS przy ►Okręgowym Ośrodku Wychowania Fizycznego w Katowicach, działający w l. 1928–1931; załozciele: Stanisław Skudlarz (prezes), Karol Stanek (wiceprezes), Filip Bronder, Eugeniusz Krajewski, Edmund Kazimierczak, Józef Uhacz. Prowadził sekcje: lekkoatletyczną (1928–1931), piłki wodnej i pływacką (1928–1931), tenisa stołowego (1930–1931). Był zrzeszony w Polskim Związku Lekkoatletycznym i Polskim Związku Pływackim. Osiągnięcia: 7 (4–3–0) medali MP (1928–1931) w pływaniu. Wybitni sportowcy: Felicjan Gilewski, Oskar Halor, Aniela Niedobecka-Jarkulisz, Jan Kaputek.
A. Steuer: Kultura fizyczna w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008; W. Klimontowicz: Sport pływacki Górnego Śląska. Katowice 1998; „Gazeta Urzędowa Województwa Śląskiego” 1929, nr 33.

Osiągnięcia Śląskiego Klubu Lekkoatletycznego w pływaniu

RokImię, nazwiskoKonkurencjaMiejsce
1928 Jerzy Kłaputek 200 m stylem klasycznym 2
1930 Raszford 100 m stylem dowolnym 2
1930 Jerzy Kłaputek 200 m stylem klasycznym 1
1930 Aniela Niedobecka-Jarkulisz 200 m stylem klasycznym 1
1930 Aniela Niedobecka-Jarkulisz 400 m stylem dowolnym 1
1931 Aniela Niedobecka-Jarkulisz 200 m stylem klasycznym 1
1931 Aniela Niedobecka-Jarkulisz 400 m stylem dowolnym 2

A.W. Parczewski, współpr. H. Kurzyński: 90 lat polskiego sportu pływackiego 1922–2012: historia Mistrzostw Polski 1922–2012 – głównych (basen 50 m). Warszawa–Zamość 2012.

ŚLĄSKI KLUB LOTNICZY W KATOWICACH, druga w województwie śląskim struktura sportu samolotowego, zał. 25 V 1929, zastępując ►Klub Pilotów Województwa Śląskiego. Klub zapoczątkował szkolenie praktyczne pilotów samolotowych na lotnisku ►Muchowiec. 19 XII 1930 społeczeństwo śląskie przekazało klubowi dwa samoloty: „Powstaniec” i „Ślązak”, poświęcone przez biskupa Stanisława Adamskiego. Z ►Kolejową Kadrą Lotniczą i ►Śląskim Klubem Lotnictwa Żaglowego przyczynił się do powstania (19 VIII 1931) ►Aeroklubu Śląskiego. Działacze: Filip Bronder, Felicjan Gilewski.
http://lotniczapolska.pl/W-kregu-historii-Aeroklub-Slaski-i-lotnisko-Muchowiec,5960; A. Steuer: Kultura fizyczna w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008.

ŚLĄSKI KLUB MOTOCYKLOWY KATOWICE, jednosekcyjne stowarzyszenie sportowe, zał. 1925, jedno z pierwszych w Polsce, z siedzibą przy ul. Jordana w Katowicach. Wyspecjalizowane w sportach motocyklowych (rajdy, wyścigi szosowe, gymkhana). Prowadziło oddziały zamiejscowe (m.in. w Rybniku). Z inicjatywy ►Związku Strzeleckiego klub w 1933 połączył się z ►Polskim Klubem Motocyklowym. Działacze i sportowcy: Jan Bogusławski, Rudolf Breselauer, Piotr Paweł Breslauer, Florian Malinowski, Maks Żmuda. Pierwszy klub śląski, który wywalczył tytuł MP (1931) w szosowych wyścigach motocyklowych. Osiągnięcia: 3 (3–0–0) medale MP – w wyścigach szosowych (1931) i w speedway (1932).
A. Steuer: Kultura fizyczna w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008; Rocznik sportowy 1934. Warszawa 1934.

Osiągnięcia sportowców Śląskiego Klubu Motocyklowego na MP (1932)

RokImię, nazwiskoDyscyplinaKonkurencjaMiejsce
1931 Jan Bogusławski wyścigi szosowe bez klasy 1
1932 Rudolf Bresslauer żużel 350 ccm 1
1932 Rudolf Bresslauer żużel 500 ccm 1

A. Steuer: Kultura fizyczna w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008.

ŚLĄSKI KLUB NARCIARSKI KATOWICE (ŚKN), organizacja sportowo-turystyczna, z siedzibą przy ul. Pocztowej 11 w Katowicach, utworzona 5 X 1928 w wyniku fuzji sekcji narciarskiej ►Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego w Katowicach, ►Harcerskiego Klubu Narciarskiego Katowice. Funkcjonowały liczne koła terenowe: Baraniogórskie, w Będzinie, Chorzowie, Dąbrowie Górniczej,  Królewskiej Hucie, Pszczynie, Rybniku, Sosnowcu, Tarnowskich Górach, Wielkich Hajdukach, Wiśle oraz zagraniczne w Gimnazjum Polskim w Bytomiu; członkami zbiorowymi były: sekcja narciarska ►Policyjnego Klubu Sportowego, Związek Podoficerów Rezerwy, Związek Powstańców Śląskich, koło w Jastrzębiu. W 1930 zrzeszał 909 członków, w 1945 – 394. Największy sportowy klub narciarski II Rzeczpospolitej; odegrał ważną rolę w integracji górnośląskiej i cieszyńskiej części województwa śląskiego, stanowił barierę dla narciarstwa niemieckiego w Bielsku. Był gospodarzem skoczni narciarskich: „Ślązaczka” na Baraniej Górze (1929), w Wiśle-Głębce (1931), Koniakowie (1932), Jastrzębiu-Zdroju (1932), Błogocicach k. Cieszyna (1933). W 1931 zorganizował MP w Wiśle. Prowadził działalność turystyczną (m.in. nadawanie i weryfikacja odznak: Górskiej i Nizinnej Polskiego Związku Narciarskiego). Zlikwidowany w 1949. Działacze: Michał Grażyński, Stefan Kisieliński, Adam Kocur, Tadeusz Kupczyński, Stanisław Ziemba. Osiągnięcia: 1 (0–0–1) medal MŚ (1939) w narciarskim biegu patrolowym, w którym uczestniczyło 3 członków ŚKN; 8 (2–3–3) medali MP (1936–1948) w narciarstwie klasycznym. Wybitni sportowcy: Jan Czepczor, Jan Haratyk, Jan Legierski, Jan Wawrzacz.
A. Steuer: Ruch sportowy w województwie śląskim. Opole 2008; A. Steuer: Miejsce Katowic w ruchu sportowym II Rzeczpospolitej. W: Katowice w minionej rzeczywistości. Katowice 2006.

Osiągnięcia klubowe w MP

RokImię, nazwiskoKonkurencjaMiejsce
1934 Franciszek Fedor, Jan Haratyk, Jan Legierski, Józef Matuszny, Jerzy Krzok sztafeta 5 x 10 km 3
1936 Józef Sikora, Jan Haratyk, Jan Czepczor, Franciszek Fedor sztafeta 4 x 10 km 3
1937 Jan Czepczor 50 km 1
1938 Jan Legierski kombinacja 2
1939 Jan Matuszny 18 km 1
1939 Józef Sikora II, Józef Matuszny, Jan Czepczor, Jan Wawrzacz sztafeta 4 x 10 km 3
1946 Jan Matuszny 18 km 2
1948 Frost, Holeksa, Haratyk, Dąbrowski sztafeta 4 x 10 km 2

A. Więcek, współpr. H. Kurzyński i inni: Mistrzostwa Polski w narciarstwie klasycznym i alpejskim 1919–2013. Nowy Sącz–Warszawa–Zamość 2014.

ŚLĄSKI KLUB PARALOTNIOWY zob. ►Altus.

ŚLĄSKI KLUB SZERMIERCZY KATOWICE zob. ►Pierwszy Śląski Klub Szermierczy Katowice.

ŚLĄSKI KLUB TAŃCA KATOWICE, pionierska w województwie śląskim organizacja tańca sportowego, powstała w 1959 pod patronatem Miejskiej Rady Narodowej w Katowicach. Kolejne siedziby mieściły się w kamienicach przy ul. Wawelskiej 5, Stawowej 28, Dworcowej 15. W 1961 klub skupiał 120 członków. Był zrzeszony w Polskim Towarzystwie Tańca w Krakowie. W 1960 zorganizował turniej tańca w ►Hali Parkowej z udziałem 32 par. Uległ likwidacji ze względu na fatalne warunki lokalowe. Funkcję prezesa pełniła Anna Wierzbica.

ŚLĄSKI OKRĘGOWY ZWIĄZEK BOKSERSKI W KATOWICACH, regionalna centrala sportu bokserskiego w województwie śląskim; zał. 8 III 1925 w Katowicach z inicjatywy Stanisława Nogaja. Zastąpił trójporozumienie prywatnych klubów bokserskich (w literaturze dotąd pokutuje mit utożsamiający obydwie struktury). Od XII 1925 był członkiem Polskiego Związku Bokserskiego, z którym na przełomie l. 20. i 30. XX w. wszedł w konflikt, co odbiło się fatalnie na kondycji katowickiego boksu. W 1928 działał pod komisarycznym zarządem Z. Rosady. Do 1930 obejmował tereny województwa krakowskiego; od połowy lat 30. XX w. należały do niego kluby z Sosnowca. Skupiał 600 członków w 20 klubach. Reaktywowany 15 III 1945, objął zasięgiem Częstochowę i przejściowo Opolszczyznę. Od 1951 działał jako Społeczna Sekcja Boksu ►Wojewódzkiego Komitetu Kultury Fizycznej w Katowicach; w 1957 reaktywowany jako związek, w 1975 Sekcja Bokserska ►Wojewódzkiej Federacji Sportu. Był organizatorem MP (1927, 1929, 1939, 1971, 1977, 1981, 1990, 1994, 1998, 2008), współorganizatorem ME (1975). Funkcje prezesów pełnili m.in.: J. Guziur, W. Wieczorek, H. Roszada, J. Jezierski, A. Keller, Strzelczyk, H. Sadłowski, L. Łukaszewski, J. Zapłatka, R. Markowski, A. Imielski, A. Pawełek, A. Filipek. Zrzeszał: 17 (1925), 10 (1945), 48 (1949), 15 (1983), 13 (2003) jednostek organizacyjnych. Siedziby mieściły się m.in. w Strzesze Górniczej, ►Wojewódzkim Domu Kultury, aktualnie w budynku przy ul. Krzywej 4.
A. Steuer: Kultura fizyczna w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008; H. Marzec: 80 lat śląskiego boksu. Katowice 2002.

ŚLĄSKI OKRĘGOWY ZWIĄZEK GIER SPORTOWYCH W KATOWICACH, w l. 1928–1935 regionalna centrala dla gier sportowych i gier ruchowych, jedno z ogniw terytorialnych Polskiego Związku Gier Sportowych w Warszawie. Organizator mistrzostw Śląska w koszykówce, piłce ręcznej i siatkówce, a także MP w palancie i piąstkówce. W 1932 związek skupiał 37 klubów, w 1933 – 27, 1934 – 29, w 1935 – 44; w 1934 zrzeszał 475, a w 1935 – 1050 członków (po warszawskim OZGS druga największa z central w Polsce). Funkcję prezesów pełnili: Stanisław Żuławski-Szeliga, Tadeusz Len, mjr Bronisław Schichtlinger, Tadeusz Lindner, Wilhelm Wacławek, Karol Wielgosz.
W. Laskiewicz: Rozwój organizacyjny ruchu sportowego województwa śląskiego w latach 1922–1939. W: Z dziejów kultury fizycznej na Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim. Red. H. Rechowicz. Katowice 1989; A. Steuer: Kultura fizyczna w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008; S. Jarecki, A. Zach: Początki piłki ręcznej na Śląsku. W: Z najnowszej historii kultury fizycznej w Polsce. T. 5. Red B. Woltmann. Gorzów Wielkopolski 2002.

ŚLĄSKI OKRĘGOWY ZWIĄZEK JEŹDZIECKI, regionalna centrala jeździectwa dla województwa katowickiego i opolskiego, w 1957 przekształcona z Sekcji Jeździeckiej ►Wojewódzkiego Komitetu Kultury Fizycznej w Katowicach. Siedziba mieściła się przy ul. Jana w Katowicach, a stadnina na Muchowcu. W 1966 przeniósł się do Opola.

ŚLĄSKI ZWIĄZEK HOKEJA NA TRAWIE W KATOWICACH, regionalna struktura sportu, zał. X 1949; w l. 1951–1956 funkcjonowała jako Sekcja Hokeja na Trawie ►Wojewódzkiego Komitetu Kultury Fizycznej; od 1957 reaktywowany pod obecną nazwą. Zasięgiem obejmował również kluby woj. krakowskiego. Pierwsza siedziba mieściła się w prywatnym mieszkaniu działacza z Gliwic Józefa Matysiaka; kolejne siedziby były zlokalizowane w Katowicach przy ulicach: Dąbrowskiego, Jana, Stanisława. Należały do niego m.in. kluby katowickie: ►AZS Katowice, ►AZS UŚ Katowice, ►Budowlani Katowice; od 1980 objął hokej żeński. Działacze: Józef Bratek, Tadeusz Socholik, Leopold Sokal. Funkcję prezesa Śląskiego Związku Hokeja na Trawie pełnili: Józef Wojtysiak (1948–1950), Zygmunt Malinowski (1950–1951), Zbigniew Raczkowski (1951–1954), Józef Bratek (1954–1956), Zbigniew Raczkowski (1956–1959), Tadeusz Socholik (1960–1988), Andrzej Miśkiewicz (1988–2006), Mariusz Kozieł (2006–2012), Andrzej Miśkiewicz (od 2012).

ŚLĄSKI ZWIĄZEK NARCIARSKI, regionalna centrala sportowa; pierwotnie Małopolsko-Śląski Okręgowy Związek Narciarski w Bielsku (1929), następnie (do l. 60. XX w.) IV Okręg Śląski Polskiego Związku Narciarskiego (5 X 1935–1 IX 1939, 15 IV lub 15 IX 1945–1951, 1957–1989), Sekcja Narciarska Wojewódzkiego Komitetu Kultury Fizycznej (1951–1956), Sekcja Narciarska Wojewódzkiej Federacji Sportu. Kolejne siedziby mieściły się w Katowicach (ul.: Pocztowa 11, św. Jana, Rynek 11, Stanisława), obecnie w Chorzowie (ul. Brzozowa). W programie działalności: narciarstwo sportowe (alpejskie i klasyczne), w tym opieka nad obiektami sportowymi w Beskidach, turystyka narciarska (Szkoła Narciarska Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w Szczyrku). Na przełomie l. 40. i 50. XX w. zajmował się także saneczkarstwem i bobslejami, po 1976 główny akcent (w związku z reformą administracyjną w Polsce w nowym woj. katowickim pozostała jedna wyczynowa sekcja narciarska – ROW Rybnik) kładziono na rekreacyjne uprawianie narciarstwa; prowadzono bogatą działalność wydawniczą (informatory, kalendarze, księgi jubileuszowe, sprawozdania); opiekowano się klubami; funkcjonowały komisje: propagandy i wydawnictw, odznaczeń, nagród, reprezentacji, organizacji imprez, finansowa. Do 1939 związek obejmował województwo śląskie, Zagłębie Dąbrowskie, rejon Częstochowy; do 1949 województwo śląsko-dąbrowskie i Żywiecczyznę; do 1975 województwo katowickie z rejonem Beskidów. W 1935 skupiał ok. 2200 członków, w 1939 – do 3000. W najlepszym okresie (przełom l. 50. i 60. XX w.) zrzeszał 1113 zawodników w 20 klubach; dysponował 28 skoczniami, 6 trasami biegowymi i 4 zjazdowymi, 13 schroniskami narciarskimi. Prezesi: Tadeusz Kupczyński, Andrzej Rieger, Stefan Kisieliński, Zygmunt Bośniacki, Jerzy Wykrota., Józef Dróżdż, Eugeniusz Kaliciński, Janina Kalicińska, Wanda Woźniakiewicz i inni.
B. Cimała, A. Steuer: Sport w województwie katowickim (struktura, baza, kadry). W: Z dziejów kultury fizycznej na Śląsku. T. 1: Rozwój kultury fizycznej na Śląsku w latach 1919–1989. Red. M. Ponczek, K.H. Schodrok. Katowice 2009; J. Wykrota: 30 lat Śląskiego Okręgowego Związku Narciarskiego 1930–1960 (program). Katowice 1960.

ŚLĄSKI ZWIĄZEK SIATKÓWKI w KATOWICACH, zał. 1957, z podokręgami: Cieszyn i Częstochowa; od 1959 działał wydział szkoleniowy. Od 8 V 1958 w rejestrze związku znajdowało się 65 klubów; w 1959 skupiał 995 zawodników, w tym 511 kobiet. Do 2000 działał jako Związek Okręgowy. Funkcję prezesów pełnili: Władysław Głuszyński, Bolesław Sosnowski (1959–1969), Witold Grochowski (1968–2004), Marek Kisiel (od 2004). W strukturach związku działają Wydziały: Szkolenia, Sędziowski, Gier i Dyscypliny, Siatkówki Plażowej. Związek był organizatorem: MŚ w siatkówce mężczyzn ligi światowej (2014), Europejskiego Turnieju Kwalifikacyjnego do IO (2000); MŚ w siatkówce plażowej do l. 21 (2005) i do l. 19 (2007) oraz ME mężczyzn w hali (2009).
M. Palej: Śląski Związek Piłki Siatkowej w Katowicach w latach transformacji ustrojowej (1989–2008). Katowice 2009 – praca magisterska napisana pod kier. M. Pączka na AWF w Katowicach.

ŚLĄSKIE CENTRUM SPORTÓW WODNYCH I SYSTEMÓW NURKOWYCH w Katowicach (ŚCSWiSN; od III 2011 NHN – Nurkowanie, Hydrografia, Nawigacja), zał. 30 IV 1999, z siedzibą przy ul. Powstańców 19 w Katowicach (zał. Maciej Rokus, Klaudiusz Siedlaczek, Magdalena Rokus, Mikołaj Hassa, Maciej Ciesielski, Dariusz Dzierżęga, Krzysztof Kowalski). Prowadzi działalność szkoleniową, a także zadania humanitarne i ratownicze, zajmuje się dystrybucją i wypożyczaniem sprzętów (nurkowego, pływackiego), prowadzi komis sprzętu nurkowego, organizuje wyjazdy związane z nurkowaniem. Dysponuje bazą nurkowa oraz stadniną koni na Pojezierzu Mazurskim. Przy ŚCSWiSN działa także klub nurkowy. Jest jedną ze struktur sieci OMS Ocean Management Systems (Nurkowanie Techniczne i Rekreacyjne).
http://www.nhnpolska.com/index.php/kontakt.

ŚLĄSKIE TOWARZYSTWO ŁYŻWIARSKIE KATOWICE, zał. w 1930 z inicjatywy wicewojewody śląskiego dr. Tadeusza Saloniego. Wielosekcyjny klub sportowy (hokej na lodzie, łyżwiarstwo figurowe, tenis, tenis stołowy), po redukcji sekcji w 1933 (zob. ►Śląski Klub Hokejowy Katowice) przekształciło się w wyspecjalizowany klub łyżwiarski z szkółką dziecięcą. Zlikwidowany w 1939. Nie został reaktywowany. Zasłużeni działacze: Michał Alberg, Paweł Lubina, Tadeusz Saloni, Lucjan Sikorski, Feliks Wiliński. Przełamał dominację ośrodka lwowskiego w łyżwiarstwie figurowym w Polsce. Zawodnicy klubu uczestniczący w Mistrzostwach Świata i Europy: Erwin i Stefania Kalus; Artur Breslauer, Paweł Wrocławski (Breslauer). Osiągnięcia: 33 (11–12–10) medale MP (1931–1938). Wybitni zawodnicy: Edyta Popowicz, Walter Grobert, Erna Schreibert. Obiekt: ►Torkat (Sztuczny Tor Łyżwiarski) przy ul. Bankowej w Katowicach.
A. Steuer: Ruch sportowy w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008; W. Zieleśkiewicz: Encyklopedia sportów zimowych. Warszawa 2002.

 

Osiągnięcia Śląskiego Towarzystwa Łyżwiarskiego w Katowicach w łyżwiarstwie figurowym na MP

RokImię, nazwiskoKonkurencjaMiejsce
1931 Wanda Żmudzińska, Alfred Treuer pary sportowe 2
1932 Edyta Popowicz solistki 1
1932 Wanda Żmudzińska, Alfred Treuer pary sportowe 2
1933 Edyta Popowicz solistki 1
1933 Elza Czorówna solistki 2
1933 Wanda Żmudzińska, Alfred Treuer pary sportowe 2
1933 Walter Grobert soliści 3
1934 Edyta Popowicz solistki 1
1934 Anna Bzdokówna solistki 2
1934 Paweł Breslauer soliści 3
1934 Elza Czorówna solistki 3
1934 Stefania Kalus, Erwin Kalus pary sportowe 3
1935 Artur Grobert soliści 1
1935 Edyta Popowicz solistki 1
1935 Jadwiga Preiss solistki 2
1935 Paweł Breslauer soliści 3
1935 Joanna Ziaja solistki 3
1935 Stefania Kalus, Erwin Kalus pary sportowe 3
1937 Paweł Breslauer soliści 1
1937 Stefania Kalus, Erwin Kalus pary sportowe 1
1937 Erna Schreibert solistki 1
1937 Joanna Ziaja solistki 2
1938 Artur Breslauer soliści 1
1938 Stefabua Kalus, Erwin Kalus pary sportowe 1
1938 Erna Schreibert solistki 1
1938 Paweł Breslauer soliści 2
1938 Janina Ziaja solistki 2
1938 Zuzanna Macura solistki 3

 

ŚLĄSKO-DĄBROWSKI OKRĘG POLSKIEGO ZWIĄZKU MOTOCYKLOWEGO w Katowicach, centrala regionalnego sportu motocyklowego w województwach: śląskim i śląsko-dąbrowskim, zał. 1931 (do 1939 jedyna w Polsce); reaktywowana 12 V 1946 w Katowicach, w 1950 wraz z ►Automobilklubem Śląskim w Katowicach została włączona do ►Okręgu Katowickiego Polskiego Związku Motorowego. W 1949 okręg skupiał 30 klubów i 1,6 tys. członków. Funkcję prezesów pełnili: inż. Henryk Levitoux, Henryk Wiosna-Rajdowicz, Wacław Feige. Organizator imprez: Rajd do Odry (1946), Rajd „Szlakiem Powstańców Śląskich” (1946).
A. Steuer: Kultura fizyczna w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008; H. Rechowicz: Sport na Górnym Śląsku: do 1939 roku. Katowice 1997; H. Rechowicz: Dzieje sportu w województwie śląsko-dąbrowskim (1945–1950). Katowice 1999.

 


LEKSYKON STRUKTUR KATOWICKIEGO SPORTU I TURYSTYKI

WSTĘP

Leksykon Struktury katowickiego sportu i turystyki zawiera hasła dotyczące polskich, niemieckich i żydowskich organizacji kultury fizycznej działających w przeszłości i obecnie na terenie miasta Katowice (w jego współczesnych granicach). Hasła, ułożone alfabetycznie, poświęcone są między innymi: reprezentującym polski ruch gimnastyczny gniazdom Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, niemieckim i żydowskim organizacjom turnerskim, organizacjom kultury fizycznej związanym z działalnością socjaldemokracji niemieckiej i polskiej, polskim i niemieckim klubom sportowym, regionalnym bądź ogólnopolskim związkom sportowym, jeżeli miały siedzibę w Katowicach, sekcjom sportowym i turystycznym polskich i niemieckich i organizacji młodzieżowych oraz bractw strzeleckich, a także współcześnie funkcjonującym stowarzyszeniom, zrzeszeniom, organizacjom, sekcjom i klubom, które w swoich założeniach statutowych uwzględniają działalność na rzecz wychowania fizycznego, sportu i turystyki. Wśród haseł leksykonu nie mogło zabraknąć opisu obiektów sportowych, gdzie katowiczanie mogli podziwiać zmagania sportowców bądź uprawiać amatorsko wybrane dyscypliny.

Różnorodność opisywanych struktur organizacji sportowych i turystycznych sprawiła, że niemożliwe stało się ujednolicenie treści poszczególnych haseł. Chcąc jednak zawrzeć jak najwięcej informacji, starano się umieścić w każdym haśle takie informacje, jak: profil działania, data powstania, lata funkcjonowania, adres siedziby, działające sekcje, nazwiska wybitnych i zasłużonych sportowców, trenerów i działaczy, osiągnięcia medalowe (seniorów, juniorów i młodzieży) na najważniejszych imprezach sportowych, dorobek w poszczególnych dyscyplinach sportu.

Przy opracowaniu leksykonu korzystano z archiwaliów Archiwum Państwowego w Katowicach i jego oddziałów w Pszczynie i Gliwicach, Archiwum Miejskiego w Katowicach, Archiwum Kurii Archidiecezjalnej w Katowicach oraz zgromadzonych w Muzeum Historii Katowic, a także informacji zamieszczanych w prasie historycznej i współczesnej, okolicznościowych wydawnictwach jubileuszowych oraz literaturze naukowej i popularnonaukowej.

Antoni Steuer

autor koncepcji opracowania i treści haseł