U

 

ULICE ZAŁĘŻA

Lp.Nazwa ulicyLokalizacjaLp.Nazwa ulicyLokalizacja
1. 18 Sierpnia Załęże 37. Macieja Załęże
2. Anioła Franciszka Załęże 38. Mamoka Macieja Załęże
3. Badury Szymona Załęże 39. Marcina Załęże
4. Bardowskiego Piotra Osiedle Witosa 40. Mościckiego Ignacego Osiedle Witosa
5. Barlickiego Norberta Osiedle Witosa 41. Musialika Piotra Załęże
6. Bocheńskiego Feliksa Załęska Hałda 42. Narutowicza Gabriela Załęże
7. Bogusławskiego Wojciecha Załęże 43. Obroki Osiedle Witosa
8. Borysa Szymona Załęże 44. Okrężna Załęska Hałda
9. Bracka Załęże 45. Ondraszka Załęże
10. Brygadzistów Załęska Hałda 46. Ossowskiego Michała Osiedle Witosa
11. Chodnikowa Załęska Hałda 47. Piechy Józefa Załęże
12. Cholewy Jerzego Załęże 48. Pośpiecha Pawła ks. Załęże
13. Ciemały Józefa Załęże 49. Pokoju Załęże
14. Czoika Leopolda Załęże 50. Przekopowa Załęska Hałda
15. Dobrego Urobku Załęska Hałda 51. Przodowników Załęska Hałda
16. Dolna Załęska Hałda 52. Pukowca Józefa Załęże
17. Duboisa Stanisława Załęska Hałda 53. Rataja Macieja Osiedle Witosa
18. Dudka Franciszka Załęże 54. Skrzeka Józefa Załęże
19. Dulęby Henryka Osiedle Witosa 55. Sławka Walerego Osiedle Witosa
20. Gliwicka Załęże 56. Szewczenki Załęże
21. Gminna Załęże 57. Ścianowa Załęska Hałda
22. Grabskiego Władysława Osiedle Witosa 58. Ślusarska Załęże
23. Grządziela Jakuba Załęże 59. Tokarska Załęże
24. Herberta św. plac Osiedle Witosa 60. Upadowa Załęska Hałda
25. Janasa Wincentego Załęże 61. Wiśniowa Załęże
26. Kempki Roberta Załęże 62. Witosa Wincentego Osiedle Witosa
27. Klimczoka Załęże 63. Wolnego Józefa Załęże
28. Kochłowicka Załęska Hałda 64. Wolskiego Michała Załęże
29. Koczeby Jana Załęże 65. Wrębowa, Załęska Hałda
30. Kolońska Osiedle Witosa 66. Wyplera Jana Załęże
31. Kossutha Stanisława Osiedle Witosa 67. Załęska Hałda Załęska Hałda
32. Kupca Jana Załęże 68. Zamułkowa Załęże
33. Kwiatkowskiego Eugeniusza Osiedle Witosa 69. Zarębskiego Juliusza Załęże
34. Lelewela Joachima Załęże 70. Żelazna Załęże
35. Lisa Załęże 71. Żeliwna Załęże
36. Ledóchowskiego Macieja Załęże      

ULRICH (Ulryk) zob. szyb ►Północny.

UROCZYSKO BUCZYNA, zespół przyrodniczo-krajobrazowy ze zbiornikiem wodnym w ►Lesie Załęskim (na terenie Chorzowa, Katowic i Rudy Śląskiej) o pow. 65,32 ha, położony w obrębie nadleśnictwa Katowice, w bliskim sąsiedztwie osiedli i autostrady A4. Stanowi część leśnego pasa ochronnego GOP. Porośnięty jest kwaśną buczyną niżową (pomnikowe starodrzewy bukowe w wieku 140–160 lat, o obwodzie przekraczającym 200 cm) i rzadko występującymi w Polsce gatunkami roślin (czartawa drobna, gruszyczka mniejsza, gwiazdnica bagienna, narecznica grzebieniasta, rdestnica pływająca, wiąz szypułkowy, zachyłka oszczepowata, cienistka trójkątna oraz pływacz – roślina mięsożerna, storczyki, pokrzyk, wilcza jagoda); licznie występują płazy (m.in. żaba moczarowa) i gady (żmija zygzakowata, padalec). Przez jego tereny przechodzi zielony szlak turystyczny („Szlak Dwudziestolecia PTTK”).

 


LEKSYKON ZAŁĘSKI

WSTĘP

Leksykon załęski ma charakter popularny, będzie zawierać minimum 1500 haseł ujmujących okres od czasów zamierzchłych do współczesności. Granice terytorialne powstającego dzieła wyznaczają granice historyczne Załęża, różniące się od współczesnych. Dlatego wśród haseł uwzględniono struktury administracji terenowej, w obrębie których funkcjonowała miejscowość (dotyczące takich jednostek terytorialnych, jak: księstwo cieszyńskie, księstwo raciborskie, majorat mysłowicki, powiat bytomski i powiat katowicki), a także struktury administracji kościelnej (dekanaty), do których miejscowości należały.

W hasłach poruszono tematy: biograficzne, topograficzne, topograficzno-historyczne, historyczne, gospodarcze, wyznaniowe, kulturalno-oświatowe, omówiono zabytki i pomniki, struktury lecznictwa i kultury fizycznej, parę haseł poświęcono kulturze ludowej.

Notki biograficzne dotyczą wyłącznie osób nieżyjących, pochodzących z terenów historycznego Załęża, a także tam zamieszkałych bądź działających, rozsławiających je poza ich granicami, o ile o ich działalności zachowały się ślady w źródłach lub dostępnych opracowaniach. Było to jedyne kryterium, jakie zastosowano, stąd w leksykonie znalazły się osoby o różnych opcjach narodowych i różnych orientacjach politycznych (m.in. działacze lewicowi, przedstawiciele duchowieństwa, osoby konsekrowane, właściciele Załęża, działacze samorządowi, powstańcy śląscy, sportowcy, nauczyciele, przedstawiciele świata kultury, dyrektorzy zakładów pracy).

Ważną część leksykonu stanowią hasła topograficzne – zarówno z topografii urzędowej (dotyczą większości ulic Załęża i Załęskiej Hałdy, nazw osiedli i kolonii, miejsc historycznych), jak i z onomastyki ludowej. Pewna grupa haseł dotyczy wydarzeń historycznych, ich wpływu na dzieje Załęża (np. działalności Armii Radzieckiej w styczniu 1945, II wojny światowej, struktur ruchu oporu podczas okupacji, I wojny światowej, powstań śląskich, plebiscytu górnośląskiego, wojny trzydziestoletniej, wojen saskich, wielkiego kryzysu gospodarczego).

Duża grupa haseł dotyczy jednostek gospodarczych. W tej grupie znajdują się wszystkie kopalnie z szybami i polami górniczymi, huty, kuźnica i inne jednostki gospodarcze różnych branż. Pewna grupa haseł odnosi się do rzemiosła, usług i handlu – obejmuje opracowania dotyczące nazw branżowych (np. fryzjerstwo, kowalstwo, piekarstwo), rzemieślników wykonujących wybrane zawody (np. budowlańcy, piekarze, stolarze), a także niektórych hurtowni, sklepów i mających długoletnie tradycje restauracji. Nie pominięto również haseł związanych z rolnictwem (np. hodowla bydła, drobiu, koni, trzody oraz uprawa roślin użytkowych, ziemniaków i żyta).

Starając się uwzględnić wszystkie aspekty dziejów Załęża, opracowano też hasła związane z życiem parafialnym realizowanym w 3 istniejących kościołach (parafie, związki i stowarzyszenia kościelne, obiekty sakralne), edukacją przedszkolną, szkolną i pozaszkolną, lecznictwem (szpitale, ważniejsze przychodnie, apteki), kulturą fizyczną i turystyką (struktury i kluby sportowe).

Przy opracowaniu leksykonu korzystano z archiwaliów Archiwum Państwowego w Katowicach i jego oddziałów w Pszczynie i Gliwicach, Archiwum Miejskiego w Katowicach, Archiwum Kurii Archidiecezjalnej w Katowicach oraz zgromadzonych w Muzeum Historii Katowic, a także informacji zamieszczanych w prasie historycznej i współczesnej, okolicznościowych wydawnictwach jubileuszowych oraz literaturze naukowej i popularnonaukowej.

Antoni Steuer

autor koncepcji opracowania i treści haseł


 


wspolczesne-granice-zaleza

Współczesne granice Załęża