Informacje ogólne

Zapraszamy do udziału w lekcjach muzealnych, które mogą uzupełniać program nauczania związany z dziejami Śląska i Katowic, a także poszerzyć wiadomości z dziedziny etnografii, dotyczące kultury mieszczańskiej oraz sztuki i teatru.

Muzeum organizuje i prowadzi zajęcia edukacyjne w obiektach muzealnych na terenie Katowic:

  • w budynku głównym (Kamienicy mieszczańskiej) przy ul. ks. J. Szafranka 9,
  • w Oddziale Muzeum Historii Katowic - Dziale Etnologii Miasta przy ul. Rymarskiej 4 (Nikiszowiec),
  • w Oddziale Muzeum Historii Katowic - Dziale Teatralno-Filmowym przy ul. Kopernika 11,
  • w Oddziale Muzeum Historii Katowic - Dziale Grafiki im. Pawła Stellera przy ul. Kościuszki 47,
  • w kościele pw. św. Michała Archanioła w Parku Kościuszki.

Oferta jest skierowana przede wszystkim do:

  • dzieci w wieku przedszkolnym,
  • uczniów szkół podstawowych,
  • uczniów szkół ponadpodstawowych.

Zajęcia są realizowane od wtorku do piątku w godzinach 10:00-15:00 (najpóźniejsza godzina rozpoczęcia lekcji to 14:00). Część oferty jest dostępna również w soboty, w godzinach 10:00-15:00 (najpóźniejsza godzina rozpoczęcia lekcji to 14:00). Możliwość organizacji zajęć poza standardowymi godzinami jest możliwa w szczególnych przypadkach, pod warunkiem dostępności prowadzącego.

Maksymalną liczbę uczestników to 30 osób. W przypadku grup o większej liczebności, proponujemy podzielenie grupy na mniejsze podgrupy, odbywające zajęcia w odstępie czasowym.

Opłata za lekcję muzealną 8zł/os (w przypadku dodatkowych zajęć i warsztatów towarzyszących wystawom czasowym cena może ulec zmianie).

Szczegółowe informacje oraz rezerwacja terminu: Sabina Wawerla-Długosz (specjalista ds. edukacji), tel. 32 256 18 10, wew. 111 (od wtorku do soboty), e-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

 


Oferta edukacyjna Muzeum Historii Katowic
Rok szkolny 2019/2020

Zapraszamy na zajęcia, które rozbudzają wyobraźnię, wrażliwość, uczą kreatywnego działania, skłaniają uczniów do samodzielnego i twórczego myślenia.
Warsztaty wpisują się w podstawę programową i są dostosowane do różnych grup wiekowych.

Etnograficzne zagadki – śladami dziadka i babki
(klasy I-III i IV-VI)

Podczas zajęć dzieci zwiedzają wystawę stałą „U nos w doma na Nikiszu.
We wnętrzu nikiszowieckiego mieszkania” i rozpoznają nazwy przedmiotów, których już się nie używa lub takich, które zmieniły swój wygląd i zostały unowocześnione. Wnętrze kuchni i pokojów staje się miejscem rozmowy o tym, jak postęp ułatwia życie człowieka.
Uczestnicy zając dostają przedmioty do ręki, mogą je dokładnie zobaczyć i odgadywać ich funkcję w domu.

Zajęcia uzupełniające przy realizacji podstawy programowej na pierwszym etapie edukacyjnym: edukacja polonistyczna: 1.1,2,3. edukacja społeczna: 1.7,9.
Zajęcia uzupełniające przy realizacji podstawy programowej dla klas IV-VI: Historia (dla klas IV): I. 2. Język polski (dla klas IV-VI): IV. 8.
Czas trwania: ok 1 godz.
Zarezerwuj pod nr 32 256 18 10 wew.
Zajęcia odbywają się w dwóch lokalizacjach: w siedzibie MHK przy ul. Szafranka 9 lub Oddziale Etnologii Miasta w Nikiszowcu przy ul. Rymarskiej 4

Maluch wymiata
(klasy IV-VI)

Uważasz, że muzeum to archaiczne i nudne miejsce? Kojarzy Ci się z filcowymi kapciami ? Przyjdź do nas i sam zaprojektuj wystawę, pokaż nam jak to się robi, do dyspozycji dajemy Ci nasze doświadczenie. Opowiemy o roli jaką odgrywało muzeum na przestrzeni dziejów jaka jest jego specyfika, rola, struktura i organizacja pracy. Zastanawiałeś się po co w ogóle gromadzi się i chroni zabytki? Jesteś w stanie wymienić najważniejsze muzea w Polsce? Z naszą pomocą i Twoją chęcią zdobywania wiedzy muzeum stanie się miejscem zupełnie nowych perspektyw i nieoczekiwanych rozwiązań.
Uczestnicy zaznajomią się z terminami takimi jak: dzieło sztuki, ekspozycja, kolekcja, historyk sztuki, konserwator dzieł sztuki.

Zajęcia uzupełniające przy realizacji podstawy programowej dla klas IV-VI: Plastyka: III. 1, 2, 7, 8. Język polski: IV. 8.
Czas trwania: ok 1 godz.
Zarezerwuj pod nr 32 256 18 10 wew. 111
Zajęcia odbywają się w dwóch lokalizacjach: w siedzibie MHK przy ul. Szafranka 9 lub Oddziale Etnologii Miasta w Nikiszowcu przy ul. Rymarskiej 4

Galandy, czepce, purpurki i inne elementy stroju ludowego
(klasy IV-VI)

Temat stroju ludowego pozornie prosty, obfituje w wielość wątków interpretacyjnych. Zagadnienia związane z ubiorem regionalnym możemy analizować w odniesieniu do wielu kluczy. Strój ludowy mówi nam nie tylko o przynależności regionalnej, ale także o stanie cywilnym, czy statusie społecznym osoby, która go nosi. Dawniej wszystkie elementy składające się na strój ludowy miały swoje uzasadnienie (rodzaj materiału, linia kroju, elementy dekoracyjne, dodatki, czy kolorystyka – wszystko to spełniało określoną funkcje). Specyficzny kod informacyjny zaszyfrowany w poszczególnych elementach stroju sprawnie odczytywali wszyscy mieszkańcy wsi. Współcześnie dla wielu z nas jest on komunikatem zupełnie niezrozumiałym, stanowiącym wręcz zapis wiedzy tajemnej. Podczas lekcji muzealnej uchylimy rąbka tajemnicy, prezentując poszczególne elementy stroju ludowego. Opowiemy czego można było dowiedzieć się o innych na podstawie ubioru, co decydowało o wyglądzie stroju paradnego – na jakie okazje go zakładano, z ilu części się składał i w jakiej kolejności należało je ubierać.

Zajęcia uzupełniające przy realizacji podstawy programowej dla klas (IV-VI): historia ( dla klasy IV) I 2.
język polski ( dla klas IV-VI) IV 8.
Czas trwania: ok 1 godz.
Zarezerwuj pod nr 32 256 18 10 wew. 111
Zajęcia odbywają się w Oddziale Etnologii Miasta w Nikiszowcu przy ul. Rymarskiej 4

W pokoju i w kuchni
(Przedszkola, klasy I-III i IV-VI)

Jesteście gotowi na podróż w czasie? Zapinajcie pasy i ruszamy! Przeniesiemy się w lata dwudzieste do wnętrz mieszczańskich. Wskazówki zegara wstecz i już znajdujemy się w pokoju średniozamożnej rodziny by pod jej nieobecność podpatrzeć jak żyli, posłuchać czym się zajmowali, jaką rolę odgrywała kuchnia, czy kredens stołowy był ważnym meblem? Po co pokrywki, lejki, cedzaki, chochle? I dlaczego haftowane ręcznie makatki robiły taką furrorę? Czy w XXI w. ręczne zdobienia mają jeszcze sens i czy trzeba mieć wyjątkowe uzdolnienia by takie makatki wykonać? Sprawdzimy, każdy indywidualnie. Podróże kształcą, my sprawimy, że rozbudzą także wyobraźnię, pozwolą odkryć nowe obszary i spojrzeć na przeszłość z nieco innej perspektywy.

Zajęcia uzupełniające przy realizacji podstawy programowej na pierwszym etapie edukacyjnym: edukacja polonistyczna: 1.1,2,3. edukacja społeczna: 1.7,9. Edukacja plastyczna: 2.3. Edukacja techniczna: 1.1.
Zajęcia uzupełniające przy realizacji podstawy programowej dla klas IV-VI: Historia (dla klas IV): I. 2. Język polski (dla klas IV-VI): IV. 8.
Czas trwania: ok 1 godz.
Zarezerwuj pod nr 32 256 18 10 wew. 111
Zajęcia odbywają się w dwóch lokalizacjach: w siedzibie MHK przy ul. Szafranka 9 lub Oddziale Etnologii Miasta w Nikiszowcu przy ul. Rymarskiej 4

Herbatka u misia Rudolfa
(Przedszkola, klasy I-III)

Każde dziecko jest ciekawe świata i poznaje go wszystkimi zmysłami, dlatego tak ważne jest by pierwsza wizyta w muzeum pobudziła naturalną chęć zdobywania wiedzy. Dzieci zwiedzą wnętrza mieszczańskie, gdzie w pokoju dziecięcym będą mogły dotknąć misiów i lal. Dzieci odpowiedzą na pytanie czy przytulanki są ważne, jaką kiedyś odgrywały rolę? Przeczytamy fragmenty bajek z dawnych lat, które do dzisiaj nie straciły na wartości edukacyjnej.

Zajęcia uzupełniające przy realizacji podstawy programowej na pierwszym etapie edukacyjnym: edukacja polonistyczna: 1.1,3,5. Edukacja społeczna: 1.7,9.
Zajęcia uzupełniające przy realizacji podstawy programowej wychowania przedszkolnego: II.1,2,3,9. IV.3,16,19.
Czas trwania: ok 1 godz.
Zarezerwuj pod nr 32 256 18 10 wew. 111
Zajęcia odbywają się w dwóch lokalizacjach: w siedzibie MHK przy ul. Szafranka 9 lub Oddziale Etnologii Miasta w Nikiszowcu przy ul. Rymarskiej 4

Szalony Kapelusznik
(Przedszkola, klasy I-III i IV-VIII)

Zajęcia edukacyjne uwalniające pokłady kreatywności, jak i sposobność do zabawy formą i kompozycją. Kapelusz jako symbol elegancji i statusu społecznego przybierał rozmaite formy w miarę upływu czasu, na skutek zmieniających się zwyczajów i mody: melonik, fedora, panama, cylinder, gondolier, kapelusz z wielkim rondem ozdobiony piórami, kwiatami i kokardami, lub niewielki, z małym rondem i woalką toczek bądź pillbox. Zawsze jednak dodawał szyku i dystynkcji, a do dziś stanowi doskonałe wykończenie stroju. Podczas warsztatów dzieci mają do wyboru szablony różnych rodzajów kapeluszy, a także materiały i ozdoby. Kreatywne podejście dzieci pozwala łączyć najróżniejsze style, materiały i wzory. Celem warsztatów jest kształtowanie w młodych ludziach wrażliwości estetycznej, dodawanie odwagi w przełamywania barier i sięganie do niekonwencjonalnych rozwiązań.

Zajęcia uzupełniające przy realizacji podstawy programowej dla klas I-III edukacja polonistyczna: I 2., III 7. edukacja plastyczna: 2.3
dla klas IV-VIII edukacja plastyczna: II.4
Czas trwania: ok 1 godz.
Zarezerwuj pod nr 32 256 18 10 wew. 111
Zajęcia odbywają się w Oddziale Teatralno-Filmowym przy ul. Kopernika 11

Maskarada
(Przedszkola, klasy I-III i IV-VI, VII-VIII)

Warsztaty plastyczne przybliżające atmosferę słynnego karnawału w Wenecji, z korowodami przebranych w barwne i fantazyjne stroje postaci. Nie-odzownym elementem każdego kostiumu jest karnawałowa maska – atrybut tajemniczości i magii. Podczas zajęć dzieci otrzymują szablony masek, które zmieniają i dekorują za pomocą kolorowych tkanin, koralików i koronek. Pomysłowość w bogatej kolorystyce, zdobieniu oraz skupienie na detalu owocuje powstaniem małych dzieł sztuki. Ważną częścią zajęć jest etap odkrywania walorów użytkowych masek. Można ukryć pod nią twarz podczas zabawy, lub przeobrazić się na chwilę w kogoś zupełnie innego.
Celem zajęć jest wyzwolenie siły wyobraźni, zainspirowanie do pracy twórczej, a także wskazanie relacji między pięknem a praktycznym zastoso-waniem sztuki.

Zajęcia uzupełniające przy realizacji podstawy programowej dla klasy I-III: edukacja polonictycznaI.1,2.
Dla klasy IV-VIII edukacja plastyczna: II.4.
Czas trwania: ok 1-1,5 godziny
Zarezerwuj pod nr 32 256 18 10 wew. 111
Zajęcia odbywają się w Oddziale Teatralno-Filmowym przy ul. Kopernika 11

Mosz godane?
(klasy I-III, IV-VI)

Coraz mniej dzieci i młodzieży mówi gwarą i zna gwarowe słowa. Na wstępie zajęć uczestnicy poznają gwarowe nazwy różnych przedmiotów znajdujących się w obrębie wystawy stałej „U nos w doma na Nikiszu. We wnętrzu nikiszowieckiego mieszkania”.
Następnie uczą się wyrazów gwarowych podczas dynamicznych i kreatywnych zajęć. Układają rozsypanki wyrazowe, dopasowują hasło do obrazka, pracują ze słowniczkiem gwary śląskiej.
Na koniec wymyślają i projektują własną grę MEMO – po śląsku i (jeśli mają ochotę) mogą w nią zagrać lub zabrać ze sobą do szkoły.

Zajęcia uzupełniające przy realizacji podstawy programowej na pierwszym etapie edukacyjnym: edukacja polonistyczna: 1.3,2.1,8,6.2 edukacja plastyczna: 2.1,3,6. edukacja techniczna: 1.1
Czas trwania: ok 1 godz.
Zarezerwuj pod nr 32 256 18 10 wew. 111
Zajęcia odbywają się w dwóch lokalizacjach: w siedzibie MHK przy ul. Szafranka 9 lub Oddziale Etnologii Miasta w Nikiszowcu przy ul. Rymarskiej 4

Kuj żelazo póki gorące
(klasy I-III)

Dzieci poznają najstarsze dzieje Katowic związane z funkcjonowaniem na tym terenie kuźnic żelaza. W czasie zajęć czytamy fragmenty XVII-wiecznego poematu najsłynniejszego z kuźników Walentego Roździeńskiego a jego własna opowieść (film prezentowany na wystawie) przybliża m.in. technikę wytopu żelaza. Uruchamiając makietę kuźnicy, wzbogaconą o elementy multimedialne, same mogą przeprowadzić ten proces. W urządzeniach kuźniczych rozpoznają znaki umieszczone w herbie Katowic, co pomoże im zrozumieć, skąd pochodzi ten charakterystyczny symbol miasta. W zależności od scenariusza uczestnicy kolorują herb lub rozwiązują krzyżówkę.

Zajęcia uzupełniające przy realizacji podstawy programowej na pierwszym etapie edukacyjnym: edukacja polonistyczna: 1.3,6.2 edukacja społeczna:1.7 Edukacja plastyczna: 2.1 Edukacja techniczna: 1.1
Czas trwania: ok 1 godz.
Zarezerwuj pod nr 32 256 18 10 wew. 111

Między wojnami – Katowice stolicą województwa Śląskiego
(klasy VII-VIII i ponadpodstawowe)

Po podziale Górnego Śląska w 1922 r. Katowice znalazły się w Polsce podczas gdy inne duże miasta – Bytom i Gliwice – pozostały po stronie niemieckiej. Naturalną konsekwencją takiego stanu rzeczy był wybór tej miejscowości na stolicę autonomicznego województwa śląskiego. Podczas lekcji uczniowie dowiedzą się m.in. z czym wiązał się awans Katowic, jakie instytucje znalazły tutaj swoje miejsce, jak rozwinęło się miasto w tym okresie.

Zajęcia uzupełniające przy realizacji podstawy programowej dla klasy IV: Historia: I.2.
Zajęcia uzupełniające przy realizacji podstawy programowej dla klasy V-VIII: Historia: XXX.4.
Czas trwania: ok 1 godz.
Zarezerwuj pod nr 32 256 18 10 wew. 111
Zajęcia odbywają się w siedzibie głównej MHK przy ul. Szafranka

W okupowanym mieście – Katowice 1939-1945
(klasy IV, V-VIII i szkoła ponadpodstawowa)

Zajęcia przybliżą uczniom m.in. obronę Katowic we wrześniu 1939 r., represje wobec jego polskich mieszkańców, rolę jaką miasto pełniło w okresie okupacji, a także życie codzienne katowiczan (również dzieci i młodzieży) w tym czasie.

Zajęcia uzupełniające przy realizacji podstawy programowej dla klasy IV: Historia: I.2. Zajęcia uzupełniające przy realizacji podstawy programowej dla klasy V-VIII: Historia: XXXII.3, XXXIII.2,5.
Czas trwania: ok 1 godz.
Zarezerwuj pod nr 32 256 18 10 wew. 111
Zajęcia odbywają się w dwóch lokalizacjach: w siedzibie MHK przy ul. Szafranka 9.

Katowice w Polsce Ludowej
(szkoła ponadpodstawowa)

Czasy PRL-u to okres niedoceniany w dziejach naszego kraju i regionu. Lekcja muzealna powstała z myślą o uczniach, którzy na zajęciach z historii nie zawsze mają okazję dowiedzieć się czegoś na temat tego ważnego okresu w dziejach państwa polskiego, które odcisnęło piętno w każdym aspekcie życia współcześnie żyjących Polaków. Na zajęciach uczniowie poznają skomplikowane losy komunistycznej Polski w ujęciu lokalnym, tj. górnośląskim, katowickim. Stolica Górnego Śląska stała się ważnym elementem w budowie komunistycznej Polski, na moment stając się nawet Stalinogrodem. Lekcja stanowi opowieść, o tym jak wyglądało życie w tej epoce, z jednej strony pełnej absurdów, a z drugiej walki o wolność od końca II wojny światowej do wyborów czerwcowych w 1989 roku.

Zajęcia uzupełniające przy realizacji podstawy programowej dla szkół ponadpodstawowych: Historia: LV.3, LVI.2, LVII.1.2.6.7, LVIII. 1.2.3.
Czas trwania: ok 1 godz.
Zarezerwuj pod nr 32 256 18 10 wew. 111
Zajęcia odbywają się w dwóch lokalizacjach: w siedzibie MHK przy ul. Szafranka 9.

Droga Katowic do Niepodległej Polski - okres powstań i plebiscytu
(szkoła ponadpodstawowa)

Powstania śląskie i plebiscyt stanowią jeden z najważniejszych momentów w historii śląska i odradzającej się Polski. Na zajęciach uczniowie zarówno szkół podstawowych, jak i ponadpodstawowych będą mieli okazję poznać trudną historię, opowiedzianą w sposób dostosowany do wieku. Uczniowie szkoły podstawowej poznają główne wydarzenia i miejsca związane z walkami niepodległościowymi na terenie Katowic, zaś młodzież szkół średnich zapozna się z przyczynami, przebiegiem i skutkami wybuchu powstań i plebiscytu na terenie Śląska i Katowic.

Zajęcia uzupełniające przy realizacji podstawy programowej dla szkół ponadpodstawowych: Historia: XLI: 3.
Czas trwania: ok 1 godz.
Zarezerwuj pod nr 32 256 18 10 wew. 111
Zajęcia odbywają się w siedzibie głównej MHK przy ul. Szafranka 9.

Lata 20. lata 30. Moda i obyczaje w okresie międzywojennym XX w.
(Szkoła ponadpodstawowa)

Chcecie wiedzieć, kto mówił Naprawdę, oni wszyscy tak źle się ubierają... Ubiorę ich wszystkich w czerń, by nauczyć ich dobrego gustu!; albo o kim mówiono wymierzyła Paryżowi policzek. Torturowała go. Opętała go. A on ją za to pokochał. Wykład, prezentując sylwetki wybitnych projektantów mody – Paula Poireta, Coco Chanel, Sonii Delaunay, Elsy Schiaparelli czy króla fryzjerów i fryzjera królów Antoniego Cierplikowskiego – przedstawia też, jak blisko związani byli oni ze światem elit kulturalnych swoich czasów i jak wzajem na siebie wpływali. Zasobne zbiory fotograficzne Muzeum Historii Katowic umożliwiają również pokazanie, jak ich idee były przejmowane przez zwykłych ludzi. Co się podobało i jak wyglądały nie tylko piękne modelki czy aktorki w idealnie uszytych sukniach na pokazach i sesjach fotograficznych, ale i ówczesne kobiety w pracy, w domu, na ulicach i na balach. Bogato ilustrowany wykład wykazujący, jak bardzo moda odzwierciedla swój czas, jak głęboko powiązana jest z rozwojem świadomości społecznej (a zwłaszcza emancypacji kobiet), literaturą i sztukami plastycznymi czy kinematografią.

Zajęcia uzupełniające przy realizacji podstawy programowej dla szkół ponadpodstawowych: Historia sztuki: I 3.
Czas trwania ok. 1 godz. 30 min.
Zarezerwuj pod nr 32 256 18 10 wew. 111
Zajęcia odbywają się w siedzibie głównej MHK przy ul. Szafranka 9.

Witkacy. Niezwykła biografia. Fascynujące portrety
(Szkoła ponadpodstawowa)

Wykład ilustrowany ponad 70 kolorowymi przezroczami poświęcony burzliwemu życiu i niezwykle ciekawej osobowości Stanisława Ignacego Witkiewicza. Kim był ten człowiek? Czy to malarz, pisarz, dramaturg, scenograf, fotograf i filozof – oszałamiający wizjoner i eksperymentator we wszystkich dziedzinach humanistyki? Czy może narkoman, żołnierz, dziwkarz, alkoholik i „wariat z Krupówek”? Na pewno był to artysta, w którego biografii i sztuce odbijają się blaski i cienie XX w. Czym była Firma portretowa i dlaczego każdy klient musiał zapoznać się z jej dziwacznym regulaminem? Co oznaczają tajemnicze symbole na portretach? Czy Witkacy był na Śląsku i czy go portretował? To pytania, które nie pozostaną bez odpowiedzi.

Zajęcia uzupełniające przy realizacji podstawy programowej dla szkół ponadpodstawowych: Historia sztuki: III 5.
Czas trwania ok. 1 godz. 30 min.
Zarezerwuj pod nr 32 256 18 10 wew. 111
Zajęcia odbywają się w siedzibie głównej MHK przy ul. Szafranka 9.

Surrealizm. Wolność! Wyobraźnia! Miłość! Cudowność!
(Szkoła ponadpodstawowa)

Surrealizm to, wbrew pozorom, nie był młodzieńczy wygłup, nie ekstrawagancja bez sensu i znaczenia. Surrealizm to była wielka, heroiczna utopia! Poruszeni I wojną światową, w poczuciu rozpadu cywilizacji, surrealiści marzyli o tym, by zmienić świat i uwolnić człowieka z krępujących go tabu i konwenansów. Surrealizm bez lęku uznaje za swój dogmat bunt absolutny! – pisali – a wolność, wyobraźnia, miłość i cudowność to najważniejsze punkty ich rewolucyjnego światopoglądu. Pragnęli dzięki nim odnaleźć miejsce, w którym sen i jawa, rozum i podświadomość harmonijnie stopią się w jedno, w pewnego rodzaju rzeczywistość absolutną, w nadrealność – pisał poeta André Breton w Manifeście surrealizmu. A że pomysły surrealistów do dziś są inspirujące i żywe świadczy choćby wielość odwołań w sztukach plastycznych czy filmie, ale i np. reklamie. Czy teraz, w epoce dominacji obrazu, możemy sobie pozwolić, na to by ich nie znać? Ale gdzie szukać logików i filozofów śpiących? – pytał Breton, zatem podczas ilustrowanego niemal setką slajdów wykładu, poszukamy na to pytanie odpowiedzi.

Zajęcia uzupełniające przy realizacji podstawy programowej dla szkół ponadpodstawowych: Historia sztuki: I 1.g
Czas trwania wykładu: 1 godz. 30 min. – 2 godz.
Zarezerwuj pod nr 32 256 18 10 wew. 111
Zajęcia odbywają się w siedzibie głównej MHK przy ul. Szafranka 9.

Nowoczesna mozaika
(klasa IV-VIII)

Jednym z najbardziej charakterystycznych obiektów na Nikiszowcu są dwie mozaiki umieszczone na fasadzie budynku poczty przy placu Wy-zwolenia. Zarówno mieszkańcom, jak i turystom piękne róże oraz czerwone cegły i farba zdobiąca okna kojarzą się jednoznacznie z „Nikiszem”. Również w Muzeum Historii Katowic, w dawnym maglu na Rymarskiej, można obejrzeć śląską patronkę, świętą Barbarę wykonaną w technice mozaiki.
Mozaiki obecne na Nikiszowcu zainspirowały nas do zorganizowania warsztatów, w czasie których każdy z uczestników będzie mógł wykonać własną mozaikę. Inspiracje są wokół nas: czy to „róże” na rynku, młotek i pyrlik na murze familoka, ulubione zwierzę bądź przedmiot.
Chcemy je wykorzystać przy tworzeniu prac, dlatego każdy będzie mógł obejrzeć inspirujące fotografie bądź stworzyć mozaikę według pokazanego wzoru.

Zajęcia uzupełniające przy realizacji podstawy programowej dla szkół podstawowych: Plastyka: I 1.
Czas trwania wykładu: 1 godz. 30 min. – 2 godz.
Zarezerwuj pod nr 32 256 18 10 wew. 111
Zajęcia odbywają się w Oddziale Etnologii Miasta w Nikiszowcu przy ul. Rymarskiej 4

Ideał kobiety w sztuce.
Od Wenus z Willendorfu do Lary Croft
(Szkoły ponadpodstawowe)

Poeci, filozofowie i zwykli ludzie, zawsze zastanawiali się, czym jest piękno. Jednak do tej pory nikt nie stworzył zadowalającej odpowiedzi. A gdzie ukrywa się piękno kobiety? Czy piękna może być tylko bogini lub królowa? Dlaczego jednym piękniejsza zdaje się Venus z Milo, a innym Mona Lisa lub rubensowskie puszyste piękności? Dlaczego dzisiejsi projektanci mody i media preferują typ wychudzonej modelki? Wykład z mnóstwem barwnych, obyczajowych anegdot, ilustrowany ponad setką kolorowych slajdów, prezentuje zmiany w ocenianiu kobiecej urody w ciągu wieków.

Zajęcia uzupełniające przy realizacji podstawy programowej dla szkół ponadpodstawowych:
Filozofia: XII 2.
Czas trwania 1,5 – 2godz.
Zarezerwuj pod nr 32 256 18 10 wew. 111
Zajęcia odbywają się w MHK ul. Szafranka 9

Chopinowi Duda-Gracz
(Szkoły ponadpodstawowe)

Opowieść o obu artystach, ich losach i fascynacjach, emocjach zaklętych w sztukę, miłości do ojczyzny. Pokazuje nieznanego Dudę-Gracza, pomaga zrozumieć muzykę Chopina, a dzięki niezwykłej korespondencji sztuk czaruje współczesnym romantyzmem. Wykład ilustrowany kilkudziesięcioma slajdami oraz muzyką Chopina, poświęcony cyklowi niemal trzystu obrazów Jerzego Dudy Gracza, inspirowanemu muzyką największego polskiego kompozytora.

Historia sztuki: I 7.4
Czas trwania ok. 1,5. – 2 godz.
Zarezerwuj pod nr 32 256 18 10 wew. 111
Zajęcia odbywają się w MHK ul. Szafranka 9

Sacrum i profanum.
„Golgota Jasnogórska” Jerzego Dudy-Gracza i jego inne, niebanalne realizacje religijne
(Szkoły ponadpodstawowe)

Wielu słyszało o votum artysty dla Jasnej Góry, niektórzy je nawet widzieli, lecz niewielu zdaje sobie sprawę z faktu, iż początki tej historii sięgają dzieciństwa malarza, a tematem właściwie zajmował się przez całe swoje niezwykle pracowite życie. Jestem chory na Polskę – mówił po wielokroć Jerzy Duda-Gracz, a widzom skonsternowanym wątkami religijnymi w jego sztuce wyjaśniał: jeśli deklaruję się aż do granic naiwności jako malarz polski, to nieodłącznym składnikiem moich obrazów muszą być elementy katolickie (malowane na kolanach lub wręcz przeciwnie). I choć tak naprawdę nie było zgodne z jego niezależną naturą malowanie na kolanach, to również dalekie mu było pragnienie bluźnierstwa. Urodzony i wychowany, jak sam mówił, w cieniu Jasnej Góry dostrzegał nie tylko związane z nią idee, lecz także ich odbicie w ludziach, którzy rzadko są idealni. A że pragnienie rozmowy z ludźmi poprzez obrazy było dlań zawsze najważniejsze, zatem malował to, co chciał im o nich samych, ale i o sobie opowiedzieć.

Historia sztuki: I 1.3,7,8. II 8,10,11
Czas trwania ok. 1,5. – 2 godz.
Zarezerwuj pod nr 32 256 18 10 wew. 111
Zajęcia odbywają się w MHK ul. Szafranka 9

Kobiety Witkacego
(Szkoły ponadpodstawowe)

Witkacemu od dzieciństwa towarzyszyli niezwykli ludzie. Nie inaczej było z płcią piękną. Najwybitniejsze kobiety, najpiękniejsze elegantki, najwrażliwsze poetki nie mogły się oprzeć jego urokowi. Kto? Ano zapraszam na wykład. Tym razem proponuję nieco poplotkować, choć nadal w kontekście sztuki, gdyż, jak pisał Witkacy w znakomitym dramacie pt. Sonata Belzebuba: Ale co nas obchodzą przeżycia ludzi zwykłych? U artystów zamieniają się one na coś innego, przenoszą się w inny wymiar i dlatego każdy szczegół z życia artysty ma taką szaloną wartość, dlatego to aż do śmieszności zajmują się szczegółami tymi biografowie.

Historia sztuki: I 1.3,7,8 II8,10,11 III 5.
Czas trwania ok. 1,5. – 2 godz.
Zarezerwuj pod nr 32 256 18 10 wew. 111
Zajęcia odbywają się w MHK ul. Szafranka 9

Asymetryczna Dama. Witkacy i jego modelka.
(Szkoły ponadpodstawowe)

Kim była tajemnicza piękność o nieregularnych rysach twarzy? Skąd wzięła się w życiu i sztuce jednego z najwybitniejszych polskich artystów? Kogo przypominała i jakie traumatyczne wydarzenie z jego biografii nieodparcie przyciągało go do niej? Dlaczego Witkacy mówił o niej, że jest jego narkotykiem i namalował kilkadziesiąt jej portretów? Jak powstała niezwykła, kształtowana przez samego artystę, kolekcja portretów jednej, a za każdym razem innej kobiety? Dlaczego przyczyniła się do powstania Muzeum Historii Katowic? Ta poruszająca historia wpleciona jest w wyjątkowy sposób w historię Polski I połowy XX w.

Historia sztuki: I 1.3,7,8. III 5. IV 5.7
Czas trwania wykładu: ok. 1,5-2 godz.
Zarezerwuj pod nr 32 256 18 10 wew. 111
Zajęcia odbywają się w MHK ul. Szafranka 9


ZAJĘCIA TEMATYCZNE DLA PRZEDSZKOLI I SZKÓŁ PODSTAWOWYCH
JESIEŃ – ZIMA 2019

koszt warsztatów 8zł/os.

Warsztaty zdobienia porcelany (klasy IV-VIII)
Od wtorku do piątku do 15 listopada 2019

Zajęcia mają na celu rozwój umiejętności plastycznych, poznanie podstaw ręcznego zdobienia porcelany – rzemiosła artystycznego, które coraz bardziej schodzi do lamusa.

Malowanie na porcelanie wycisza, uspokaja, podnosi poziom ogólnej sprawności manualnej. Oprócz dobrej zabawy i satysfakcji, wykonane przedmioty będą wyjątkowymi i oryginalnymi prezentami dla bliskich. Zaprojektujemy własne wzory na papierze i przeniesiemy je na ceramikę za pomocą specjalnych pisaków. Tak wykonane własnoręcznie dzieło wypalimy w domowym piekarniku sami lub z pomocą rodziców.
W ramach zajęć odbywa się również zwiedzanie wystawy czasowej „Z fabryki na salony. Wystawa porcelany „Giesche”, „Czuday”, „Huta Franciszka”

Zajęcia odbywają się w siedzibie Muzeum Historii Katowic przy ul. Szafranka 9

Andrzejkowe wróżenie (klasy I-VI)
26, 27, 28, 29 listopada 2019

Po co są i komu służyły wróżby andrzejkowe? Skąd się wzięło lanie wosku? I co mają z tym wspólnego buty? Na zajęciach zaprezentowane zostaną zwyczaje i tradycje charakterystyczne dla tego święta. Część obrzędów wykonamy razem z uczestnikami, zabierając ich w magicznych świat przepowiedni, wróżb i niespodzianek.

Dzieci odwiedzą również wystawę stałą „U nos w doma na Nikiszu”, gdzie dowiedzą się, jak dawniej żyli górnicy z rodzinami.

Zajęcia odbywają się w Oddziale Etnologii Miasta w Nikiszowcu przy ul. Rymarskiej 4

Dzień Górnika (przedszkola, klasy I-III)
3, 4, 5 grudnia 2019

Dzień Górnika stanowi świetną okazję do zapoznania się z sekretami pracy w kopalni oraz górniczymi obyczajami. Dzieci dowiedzą się co to jest czako, kto nosi biały a kto zielony pióropusz, poznają postać świętej Barbary i zwyczaje towarzyszące obchodom jej święta. Zajęcia składają się z dwóch części:

  • Oprowadzanie po wystawach stałych „U nos w doma na Nikiszu” i „Woda i mydło najlepsze bielidło”, podczas którego dzieci poznają warunki życia w familoku, stosunki rodzinne i lokalne obyczaje.
  • Spotkanie z górnikiem w stroju galowym, który pokaże dzieciom akcesoria związane ze swoim zawodem (takie jak szabla czy lampka górnicza) oraz ze swadą i elementami śląskiej godki opowie o trudach pracy pod ziemią.

Zajęcia odbywają się w Oddziale Etnologii Miasta w Nikiszowcu przy ul. Rymarskiej 4

Coraz bliżej święta… (klasy I-VI)
Od wtorku do piątku 10-20 grudnia 2019

W bożonarodzeniowej atmosferze opowiemy o świątecznych zwyczajach w polskich domach. Dlaczego stroimy choinkę? Po co nam jemioła i dla kogo zostawiamy wolne miejsce przy wigilijnym stole? Cofniemy się w przeszłość by prześledzić skąd się wzięły i jak zmieniały bożonarodzeniowe zwyczaje. Głównym punktem zajęć będą warsztaty zdobienia styropianowych bombek z wykorzystaniem różnych technik i materiałów, guzików, koralików, tasiemek czy papieru samoprzylepnego.

W drugiej części zajęć dzieci będą miały okazję zwiedzić wystawę czasową poświęconą historii pierników, których zapach i smak nieodmiennie kojarzą się ze świętami Bożego Narodzenia.

Zajęcia odbywają się w Oddziale Etnologii Miasta w Nikiszowcu przy ul. Rymarskiej 4